Thứ Sáu, 27 tháng 10, 2017

Cõi tạm. Mai Thảo. (Sưu tầm)


Hai bợm nhậu ngồi bên chai rượu đã cạn quá nửa. Một ông hỏi.
“Ông bạn nghĩ là có thế giới bên kia hay không ?”
Ông bạn gục gặc đầu.
“Có chứ! Mà chắc ở bển cũng vui vẻ lắm, nhậu nhẹt lu bù.”
“Sao ông biết ?”
“Thì ông thấy đấy. Mấy chả đi có cha nào thèm quay về đâu !”
       


CÕI TẠM Gởi các ban già....Đọc để yêu đời
Mai Thảo
Nghỉ hè nghỉ phép, ta thường đi chơi xa, trú ngụ tạm tại khách sạn. Dăm ba bữa nửa tháng, lại trở về nhà. Thường khi về nhà, lọt vào khung cảnh cũ, ngả mình trên chiếc giường quen thuộc, ta luôn luôn cảm thấy thoải mái, thú vị. Khách sạn là cõi tạm, nhà là cõi thực. Cuộc đời này là một cõi tạm. Hầu như mọi người đều nghĩ như vậy. Nhưng cái cõi tạm này, chúng ta tạm trú hơi lâu, quen hơi quen tiếng, nên khó rời. Biết là tạm mà vẫn cứ thích ở... khách sạn !
Ông bạn da đen của tôi, rất tha thiết được chầu Chúa, đạo Cơ Đốc thuần thành, Chúa Nhật nào cũng đi nhà thờ, trong túi không bao giờ quên tờ giấy hai chục đô cúng dường, cuốn Thánh Kinh luôn luôn đeo theo người, nói câu nào cũng mời Chúa về góp tiếng cho chắc ăn. Một bữa, thấy ông vất vả với công việc, tôi giỡn.“Này, Gabriel, cuộc sống coi bộ nhiều mồ hôi quá nhỉ?”Bạn tôi cười nhe hàm răng trắng lạnh.“Đời mà! Chúa đã phán “Con phải đổ mồ hôi trán lấy bát cơm ăn”. Mình cứ phải theo ý Chúa vậy chứ sao.”Tôi làm bộ tỉnh phán theo.Tôi thấy cậu là con cưng của Chúa, sao không xin Chúa cất về ngồi bên chân Chúa cho nhàn hạ cái thân !
Gabriel lắc đầu quầy quậy.
“Còn sớm quá ! Tôi còn mấy đứa con nhỏ phải nuôi, chắc Chúa cũng hoãn cho một thời gian nữa chứ !”
Bạn tôi không nói rõ một thời gian là bao lâu, nhưng bằng vào cái lắc đầu hung hãn như vậy, tôi dè chừng chắc là phải lâu lắm !
Một ông bạn khác, ung thư thời kỳ cuối, con cái đã chồng vợ đâu vào đấy, đời chẳng còn gì phải lo lắng, cuộc sống rất thoải mái về vật chất, nhưng cái đau đớn của tật bệnh thật khôn lường, chép miệng than thở khi tôi tới chơi.
“Mình cũng tới tuổi rồi. Nhưng nếu Trời cho ít năm nữa thì quý hóa quá !”
Sống có vất vả, đau đớn đến thế nào chăng nữa, vẫn cứ thích bám vào cõi tạm. Sao vậy ? Bởi vì cái cõi mà người ta gọi là vĩnh hằng, miên viễn, vô ưu... ta chưa hề biết tới chăng ? Hay là bởi vì từ cõi tạm bước qua cõi thật đó, người ta phải xuôi tay nằm dưới ba tấc đất hoặc uốn người trong ngọn lửa thiêu ? Toàn những trò khó chơi cả.
Nhà sinh học Susanne Wiigh-Maesak, người Thụy Điển, vừa phát minh ra một trò mới. Trò này coi bộ dễ chịu hơn. Thi hài người chết sẽ được làm lạnh cực nhanh đến -18 độ C và sau đó nhúng vào nitơ lỏng có nhiệt độ -196 độ. Thi hài, sau khi được lấy ra khỏi dung dịch siêu lạnh, trở nên giòn tan như kính và vỡ vụn thành một hợp chất dạng bột. Tất cả số nước còn lại được hút vào một khoang chân không, trước khi cho chạy qua một màn kim loại để lọc bỏ tất cả những vật thể còn sót lại (những thứ cấy ghép trong thân thể) chưa phân hủy. Bột thi hài, sau đó, có thể được thiêu đốt, hoặc được chôn trong một quách làm bằng tinh bột bắp, đặt trong hố nông khoảng 30 phân. Sau khoảng một năm, oxy và vi khuẩn sẽ phá hủy chúng hoàn toàn, biến thi hài trở thành cát bụi. Bà Wiigh-Maesak cho biết bà đã đăng bạ bản quyền phương pháp này ở 35 quốc gia. Phương pháp này giúp tránh làm vẩn đục môi trường như hai phương pháp thông dụng hiện nay là hỏa thiêu và chôn dưới đất quá sâu làm trì trệ quá trình phân hủy.
Không phải là các nhà sinh học, mấy ông bạn tôi cũng bầy ra nhiều cách... vượt biên từ cõi sống qua cõi chết vui lắm. Như ông Du Tử Lê chẳng hạn.
đời lưu vong không Khi tôi chết hãy đưa tôi ra biển
cả một ngôi mồ
vùi đất lạ thịt xương e khó rã
hồn không đi sao trở lại quê nhà
Ông Luân Hoán còn cãi cọ với... thinh không.
Không từ đất sao phải về với đất
thịt xương này không thể mất khơi khơi
khi tôi chết xin đem giùm thi thể
chia cho thù lẫn bạn nhậu chơi
Ông Lưu Nguyễn cứ thiên thai lơ lửng.
Mai này ta sẽ ra đi
người ơi có nhớ có gì nhắn không
trăm năm mây trắng bềnh bồng
về nơi đã đến mà lòng thảnh thơi
Dặn dò rối rít xong các ông ấy đi... uống cà phê. Bởi vì cái chết vẫn chưa trong tầm mắt. Cõi tạm này mới đích thực trong tầm tay. Tạm lâu ngày dễ có ảo tưởng đây mới là cõi thật.
Đời người được bao lâu ? Trăm năm trong cõi người ta. Trăm năm ? Mấy người được trăm năm ? Bà cụ 114 tuổi của kỷ lục Guinness vừa qui tiên, nhà cầm quyền Việt Nam đang vận động cho một cụ bà Việt nam, cũng 114 tuổi, được ghi vào thay thế. Lóng rày, coi bộ Việt Nam ham giữ kỷ lục thế giới dữ. Hết bánh dầy, bánh chưng, bánh tét lớn nhất thế giới (có ở đâu khác làm thứ bánh này không nhỉ ?), nay muốn đầu tư vào kỷ lục tới sự sống của con người (bệnh kỷ lục có phải là một biến tấu thời mở cửa của bệnh thành tích ngày cũ chăng ?). Kỷ lục là thứ xịn. Thường thường bực trung khó với tới. Ông anh tôi bảo cứ sáu chục cái xuân già là gỡ đủ sở hụi rồi. Thêm được năm nào là bonus của trời đất, cứ hân hoan mà cám ơn!
Trong cái thời gian sống chỉ là tích tắc so với đời sống của vũ trụ, con người quậy như điên. Đủ món ăn chơi. Kèn cựa, khích bác, tranh giành, lừa đảo, xô đẩy, chém giết... nhau. Mỗi người cố thu vén cho riêng mình. Nhà sang, xe xịn, lợi danh, tiền bạc... Mặc sức mà vung tay vung chân. Mặc sức mà lèn cho đầy túi tham. Nhiều người sống trong cái sân si tối tăm trong suốt cuộc sống. Trẻ, tiết vịt còn chảy rần rần trong người, hung hăng con bọ xít đã đành. Già, máu tưởng đã phải nhiễm lạnh mà vẫn cứ sân sân si si phát khiếp. Như Bà Margaret Ann Thomas-Irving, 58 tuổi, cư dân ở Hartford, Connecticut chẳng hạn. Từ tháng 10/2002 đến tháng 7/2003, trong vòng chưa đầy một năm, đã một mình cướp nhà băng tới 12 lần. Tổng cộng số tiền cướp được là 19 ngàn đô. Vũ khí của bà chỉ là khẩu súng đồ chơi con nít, hoặc ngon hơn, chẳng súng siếc gì cả chỉ dọa nhân viên ngân hàng là trong ví có súng là họ nộp tiền ngon ơ !
Cướp có nghệ thuật hơn là hai vợ chồng James Roland Clark, 71 tuổi, và Deloris Jane Clark, 66 tuổi, dân Florida. Ông chồng xách một bao cát vào ngân hàng dọa là chất nổ, bà vợ rồ sẵn máy xe chờ ở ngoài cửa. Cướp xong ông chạy ra phóng lên xe vù mất. Nhờ một gói thuốc nhuộm cho phát nổ sau đó cảnh sát mới tóm được hai ông bà già chịu chơi này. 
Bà già Connie Parker, 74 tuổi, cư ngụ ở Nassau, tiểu bang Nữu Ước vừa trúng số độc đắc 25 triệu. Khi đi lãnh thì, sau khi trừ thuế má, bà cầm tay được 7,3 triệu. Bà ôm chặt lấy tiền, nhất định không chia cho ông chồng Kenneth Parker, 77 tuổi, đang bị ung thư phổi thời kỳ cuối. Ông chồng cho biết là ông đã đưa cho bà 20 đô để bà đi mua số nhưng bà cãi lại bà đã mua số bằng tiền riêng của bà. Ông chồng tức giận đâm hai đơn một lúc. Một đơn đòi chia tiền, một đơn xin ly dị sau 16 năm rưỡi chung sống. Rút cục, cụ đi đường cụ tôi đường tôi, và bà Connie phải thỏa thuận chia cho ông chồng một số tiền không rõ là bao nhiêu nhưng, theo tiết lộ không chính thức, là một phần ba số tiền bà lãnh.
Thất thập cổ lai hy. Hiếm có thiệt ! Sống đã từng ấy tuổi tưởng tay chân đã làm biếng nhấc lên nhấc xuống, ai ngờ vẫn cứ chụp giật như máy. Để làm chi ? Ôm về cõi viên mãn chăng ? Cõi bình an đó có cần những thứ phù phiếm của cõi tạm này không ?
Một cặp vợ chồng già đã trên 80 tuổi mà vẫn khỏe mạnh. Họ ăn uống kiêng khem và tập thể dục hàng ngày. Không may hai cụ qua đời do một tai nạn xe buýt, họ lên thiên đàng và được thánh Phêrô đón tiếp nồng hậu. Thánh Phêrô đưa hai người đi coi nhà bếp khổng lồ, hồ bơi, phòng tắm hơi, sân chơi golf... Lóa mắt vì sự sang trọng của ngôi nhà, cụ ông hỏi thánh Phêrô.
“Chúng tôi có phải trả tiền cho những thứ này không ?”
“Tất cả đều miễn phí, đây là thiên đàng mà!”
Đến giờ ăn, thánh Phêrô đưa hai cụ đến môt phòng ăn sang trọng, thức ăn ê hề. Cụ ông hỏi.
“Thưa Ngài, tất cả các món ăn này cũng miễn phí cả sao ?”
“Tất nhiên!”
Cụ ông lại rụt rè hỏi tiếp.
“Chúng tôi có thể ăn tùy thích, không phải lo ngại dư mỡ, đường, cholesterol chứ ạ ?”
“Không, tôi đã bảo là cụ đang ở trên thiên đường cơ mà ! Cụ có thể ăn uống no say tùy thích mà không sợ bị mập phì, đái đường hay nhồi máu cơ tim gì cả.”
Bỗng nhiên mặt cụ ông trở nên đỏ gay, quay sang cụ bà quát to.
“Tất cả do lỗi của bà ! Nếu bà không ép tôi phải ăn uống kiêng cữ và tập thể dục hàng ngày thì tôi đã lên đây sớm hơn mười năm rồi !”
Cái cõi mông lung đó đâu phải chỉ có thiên đường. Những nơi khác có vui như vậy không ?
Hai bợm nhậu ngồi bên chai rượu đã cạn quá nửa. Một ông hỏi.
“Ông bạn nghĩ là có thế giới bên kia hay không ?”
Ông bạn gục gặc đầu.
“Có chứ! Mà chắc ở bển cũng vui vẻ lắm, nhậu nhẹt lu bù.”
“Sao ông biết ?”
“Thì ông thấy đấy. Mấy chả đi có cha nào thèm quay về đâu !”
Dương sao âm vậy.. Dân gian vẫn cứ tin như thế. Cái cõi đầy bí ẩn đó được hiểu như là một nối dài của cõi tạm này, cũng có cuộc sống và những cung cách sống cụ thể như nhau. Vậy nên mới có dịch vụ gửi UPS không thiếu thứ gì qua cõi mờ ảo đó. Nhà cửa, xe cộ, quần áo, nồi niêu soong chảo, vàng bạc, tiền đô giấy lớn 100.000, và cả.... điện thoại di động nữa ! Mấy bà thương chồng cũng không quên gửi những nàng hầu trắng trẻo xinh đẹp xuống cho các ông chồng bớt cô đơn. Dĩ nhiên, trước khi hóa vàng, mấy bà không quên rạch mặt, chọc mù mắt hình nhân để thỏa cơn ghen kéo dài qua hai cõi !
Tin như thế bị coi là tin nhảm. Mê tín ! Nhưng mâm cơm cúng ngày giỗ ngày tết chắc có ý nghĩa khác. Không ai nghĩ là người từ cõi kia về ăn như chúng ta ăn (cơm canh còn nguyên đó chứ có hụt đi chút nào đâu !) nhưng làn khói nhang ấm áp mời người quá cố về thụ lộc được hiểu như là một cách tưởng nhớ tới người thân đã bước sang cõi khác trước chúng ta. Tấm lòng thương tưởng của chúng ta thể hiện qua cách cúng những món ăn mà người thân quá cố ưa thích khi còn sinh tiền.
Trong nghĩa trang, một ông dọn cơm canh cúng trên mộ vợ. Một ông người bản xứ thành kính đặt bó hoa trên ngôi mộ bên cạnh. Lễ bái, cầu kinh xong, ông bản xứ hỏi ông Việt nam:
“Bộ ông tin rằng vợ ông có thể về ăn được những thức ăn ông cúng như vậy chăng ?”
Ông Việt nam bình thản hỏi lại: 
“Bộ ông cũng tin rằng vợ ông có thể về ngửi được bó hoa ông đặt trên mộ kia chăng ?”
Chỉ một bước ngắn, chúng ta chuyển từ cõi này qua cõi khác. Ai cũng ngại ngần trước nhịp bước vô định này. Cõi tạm, cõi... khách sạn, chúng ta đã quen nếp sống. Cõi thực, cõi... nhà, chúng ta u u minh minh. Cái bước dùng dằng từ một chỗ đứng cân bằng trên mặt đất sang chỗ chênh vênh mây trời là cái bước mỗi con người phải trải qua. Cái điều chắc chắn sẽ xảy ra này chúng ta không muốn nghĩ tới. Càng thêm tuổi, chúng ta càng làm lơ không muốn nghĩ tới. Không nghĩ thì làm sao mà hiểu được.
Thế giới có triệu điều không hiểu
Càng hiểu không ra lúc cuối đời
Chẳng sao khi đã nằm trong đất
Đọc ở sao trời sẽ hiểu thôi.
(Mai Thảo)
02/2004

Chủ Nhật, 17 tháng 9, 2017

CÓ CHĂNG MỘT HỘI NGHỊ “HÒA HỢP DÂN TỘC VỀ VĂN HỌC”?






 Nhà Văn Hữu Thỉnh. 
Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam.











Nhà văn Phan Nhật Nam.
Sĩ quan quân đội VNCH.
Tác giả cuốn " Mùa hè dỏ lửa: Dựa lưng nỗi chết". ..









CÓ CHĂNG MỘT HỘI NGHỊ “HÒA HỢP DÂN TỘC VỀ VĂN HỌC”?
Đầu năm 2017, Hội Nhà văn VN dự định tổ chức một hội nghị “hòa hợp dân tộc về văn học” giữa các nhà văn trong nước và hải ngoại vào tháng 4-2017, với khoảng 50 giấy mời được gửi đi nhưng rồi mọi chuyện trớt quớt. Thua keo này bày keo khác, vào đầu tháng 9-2017, ông Hữu Thỉnh - chủ tịch Hội NVVN - lại hâm nóng ý tưởng này với dự định tổ chức một hội nghị chưa có tiền lệ vào tháng 10-2017 bằng cách trao đổi thư với nhà văn Phan Nhật Nam. Tin này đưa ra làm xôn xao dư luận, nhất là ở hải ngoại. Có người đặt câu hỏi phải chăng đây là sự kiện nối tiếp Nghị quyết 36 đã ra đời từ mười mấy năm trước? Có chăng sự quan tâm những cây bút hải ngoại một cách thực tâm? Không cần phải lý luận dài dòng, ai cũng hiểu rằng ông Hữu Thỉnh nhào ra làm một công việc khó như đội đá vá trời! Làm sao có một lòng tin dễ dàng đến như vậy khi mà ngay cả trong nước, sự hòa hợp giữa các cây bút còn khó khăn gấp bội. Những hội viên Hội NVVN ly khai để chỉ kêu đòi sự tự do sáng tạo đã bị tấn công, đả kích không thương tiếc, bị cấm đăng tác phẩm hoặc trả lời phỏng vấn trên các tờ báo nhà nước. Ngay cả lời kêu gọi đối thoại với những người khác chính kiến, những người phản biện đã được ông Võ Văn Thưởng phát ra từ mấy tháng trước đến nay vẫn không có dấu hiệu tích cực nào cả. Trong bầu không khí như vậy, ý tưởng của ông Hữu Thỉnh, theo tôi, vẫn chỉ là không tưởng. Câu trả lời của nhà văn Phan Nhật Nam đã chứng minh điều đó!
(16-9-2017)
*
THƯ TỪ THỦ ĐÔ HÀ NỘI:
Thư gửi: Nhà văn PHAN NHẬT NAM
Thưa anh,
1/ Để đỡ đường đột, xin giới thiệu. Tôi là Hữu Thỉnh, người từng đọc anh đã lâu, hiện nay đang làm việc tại Hội Nhà văn Việt Nam. Tôi mới gặp Thụy Kha vừa ở bên ấy về, cho biết có gặp anh và hai người đã từng cùng nhau uống bia vui vẻ. Đấy quả là một sự kiện bất ngờ thú vị. Với dư âm của các cuộc gặp ấy, tôi viết thư này thăm anh và bày tỏ nguyện vọng "tái bản" cuộc gặp ấy, và di chuyển nó về quê nhà với quy mô rộng hơn, thời gian dài hơn trong khuôn khổ một cuộc gặp mặt của Hội Nhà văn Việt Nam với các nhà văn Việt Nam đang sống và làm việc tại nước ngoài. Đây là một cuộc hội ngộ mà chúng tôi mong mỏi từ lâu, nay mới có thể thực hiện được. Với ý nghĩa cao cả, góp phần làm giàu các giá trị truyền thống của dân tộc, xứng đáng để chúng ta vượt qua mọi xa cách và trở ngại, cùng ngồi lại với nhau trong tình đồng nghiệp. Tôi chờ đợi được anh chia sẻ điều đó và chân thành mời anh tham gia sự kiện nói trên.
Anh Nam ơi, tôi muốn nói thêm rằng, chúng ta đều không còn trẻ nữa. Tôi hình dung cuộc gặp này là rất có ý nghĩa cho những năm tháng còn lại của mỗi chúng ta. Tôi cũng dự đoán rằng, có thể có những khó khăn. Nhưng từ trong sâu thẳm thiên chức nhà văn, chúng ta cùng chọn Dân Tộc làm mẫu số chung để vượt qua tất cả.
2. Cuộc gặp mặt dự kiến sẽ diễn ra từ 20 đến 25 tháng 10 năm 2017 tại Hà Nội và một số địa phương ở phía Bắc. Trường hợp anh Nam, Ban tổ chức sẽ lo chi phí toàn bộ đi về và thời gian tham gia Cuộc gặp mặt. Vì là lần đầu, còn nhiều bỡ ngỡ, xin anh vui lòng lấy vé giúp và cho biết thời gian chuyến bay để chúng tôi ra đón anh tại sân bay Nội Bài. Quá trình chuẩn bị có gì cần trao đổi, xin anh cho chúng tôi biết sớm.
3. Ngay sau khi được hồi âm của anh, tôi sẽ gửi giấy mời chính thức cùng chương trình của Cuộc gặp mặt Mùa Thu Hà Nội cùng những giá trị bền vững của tâm hồn Việt đang chờ đón Cuộc gặp mặt của chúng ta.
Chúc anh sức khỏe, may mắn, gia đình hạnh phúc và mong sớm nhận tin tốt lành.
Hà Nội 1/9/2017
Hữu Thỉnh
______________
Thư gửi Ông Hữu Thỉnh,
Hội Nhà Văn Hà Nội
Qua địa chỉ điện thư Cô Đào Kim Hoa
Phụ tá Ngoại vụ Hội Nhà Văn.
Tôi, Phan Nhật Nam, nguyên là một sĩ quan cấp Đại úy Hiện dịch Thực thụ thuộc Sư Đoàn Nhẩy Dù/Quân Lực VNCH gởi đến Ông Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội để trả lời thư đề ngày 1 tháng 9, 2017 qua điện thư của Cô Đào Kim Hoa.
#1- Từ vị thế một quân nhân thuộc đơn vị tác chiến của Quân Lực Miền Nam như trên vừa kể ra, với tính khách quan, độc lập của người không liên hệ đối với sinh hoạt của giới văn hóa, học thuật trong nước, ở Hà Nội trước, sau 1975… Tôi có thư nầy để trả lời mời gọi mà ông Hữu Thỉnh đã trực tiếp gởi đến cá nhân tôi nhằm thực hiện tiến trình gọi là "Hòa Hợp Hòa Giải". Câu trả lời trước tiên, dứt khoát là: Tôi xin được hoàn toàn từ chối sự mời gọi vì nhiều lẽ...
#2- Là một người sinh trưởng từ thập niên 1940, tiếp sống qua hai cuộc chiến 1945-1954; 1960-1975, thực tế lịch sử, chiến tranh, xã hội Việt Nam trước, sau 1975 đã cho người lính chúng tôi xác chứng: KHÔNG HỀ CÓ CHỦ TRƯƠNG HÒA HỢP HÒA GIẢI từ người / chủ nghĩa / chế độ cộng sản trong lý thuyết cũng như qua sách lược hành động.
#3- Từ thực tiễn của #2 thêm kinh nghiệm mà bản thân cá nhân là một đối tượng thụ nạn của thành phần gọi là "Ngụy Quân-Ngụy Quyền" thuộc chế độ Quốc Gia Việt Nam (1948-1954); Việt Nam Cộng Hòa (1955-1975) đến hôm nay vẫn tiếp tục bị miệt thị, xuyên tạc, và triệt hạ dẫu chiến tranh đã chấm dứt từ 1975.
#4- Trong tình thế chung nhất của #2; #3, chắc chắn rằng không thể nào thực hiện được "Hòa Hợp Hòa Giải" như thư ông Hữu Thỉnh đề nghị! Cũng bởi, giới Nhà Văn chính là đối tượng hàng đầu bị bách hại đối với tất cả chế độ cộng sản Đông-Tây. Lịch sử đẫm máu 100 năm của chế độ cộng sản từ 1917 đến nay như một vũng tối ghê rợn phủ chụp lên lương tri nhân loại… Hỏi thử buổi gặp mặt Tháng 10 tại Hà Nội (cho dẫu thực lòng đi nữa) sẽ gây được tác dụng gì? Nhà Văn? Nhà Văn Việt Nam đích thực là những ai? Nhưng đây không phải là vấn đề của cá nhân tôi - Trước sau chỉ là một Người Lính-Viết Văn. Cũng bởi, tôi chưa hề nhận Chứng chỉ Giải ngũ của Bộ Quốc Phòng/VNCH cho dù đã không mặc quân phục từ 1975.
#5- Cuối cùng, với bản chất đơn giản, chân thật của một Người Lính, tôi có một đề nghị như sau: Để thực hiện tinh thần và nội dung "Hòa Hợp, Hòa Giải Dân Tộc" như lá thư mời của ông Hữu Thỉnh đã đề cao… Hệ thống cầm quyền, cụ thể thành phần cán bộ làm công tác văn hóa, học thuật, truyền thông, báo chí… dưới chỉ đạo của Bộ Chính trị Trung ương Đảng nơi Hà Nội chấm dứt, điều chỉnh MỘT CÁCH THÀNH THỰC danh xưng miệt thị "Ngụy Quân/Ngụy Quyền" trong tất cả sử liệu, văn khố, tài liệu giáo khoa, văn thư hành chánh, sinh hoạt xã hội… Cụ thể hơn hãy chấm dứt cách biểu tình với lời hô "Đả đảo Thương Phế Binh VNCH!!" như đã xẩy ra nơi Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn! Hãy nhìn lại... Thương phế binh VNCH là những lão nhân phế binh, thương trận đã không được sống với dạng Con Người từ 30 Tháng 4, 1975. Hãy để cho Người Lính QLVNCH còn sống sót và gia đình được trở lại Miền Nam sửa sang phần mộ Chiến Hữu nơi Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa là nơi giới cầm quyền Hà Nội chủ trương phá bỏ một cách có hệ thống, dẫu người chết gần nửa thế kỷ qua không thể nào đe dọa đối với Chế độ XHCN! Xin hãy "Hòa Hợp Hòa Giải" với những người đã chết, với người đang cố sống sau thảm họa Formosa, Nghệ An. Hãy hòa hợp, hòa giải với “Khúc ruột ở trong nước” trước. Khi ấy không cần mời, chúng tôi “Khúc ruột ngàn dặm” sẽ về. Về rất đông. Người Viết Văn - Lương Tri và Chứng Nhân của Thời Đại sẽ VỀ. TẤT CẢ CÙNG VỀ VIỆT NAM.
Kính thư,
Người Lính-Viết Văn,
Công Dân Mỹ gốc Việt,
Phan Nhật Nam
Washington DC, 9 Tháng 9, 2017.


Thứ Bảy, 9 tháng 9, 2017

Vui buồn đời thợ ảnh phần VI: Chụp hình chui.













Vui buồn đời thợ ảnh phần VI: Chụp hình chui.



Có một thời kỳ, những công việc mà người la phải làm đễ mưu sinh, đẽ tồn tại…bị gọi là chui, lậu: Nấu rượu chui, bàn thuốc chui, mổ heo chui…Bị cho là chui là lậu vì tất cả mọi ngành nghề có thể sinh nhai đều được quy về Hợp Tác Xã, Tập thể…! Nhưng rồi không bao giờ hiệu quả, thế nên có những người làm hiệu quả hơn bằng cách đi thẳng tới người có nhu cầu, thỏa mãn cho họ…mà không qua htx, tập thể thì bị cho là chui.
Sau đàm cưới, tôi cũng vẫn ngày hai buổi lên cửa hàng ảnh ngồi tám linh tinh, nhậu lai rai…một cách nhảm chán. Phải có thu mới có lương, cửa hàng luôn vắng hoe nên tất cả mấy anh em không biên chế như tôi, hai cô bé: kế toán, thủ kho…là nhân viên hợp đồng ăn lương theo doanh thu…gần như không có lương!
Một buổi tối, tôi dang ngồi với Lam trước hàng hiên thì có hai bạn trẻ vào, chào hỏi thân tình, vì tôi đã từng sống nhiều năm nơi địa phương này…qua câu chuyện, Hòa, người bạn trẻ cho tôi biết là họ sắp thành hôn, muốn tôi chụp hình đám cưới cho họ. Tôi không mấy hào hứng vì cứ chụp xong là về nộp cho cửa hàng ảnh, mà lâu lâu mới có một đám nên cũng chẵng có gì gọi là thu nhập! Tôi nhận, nhưng nói với Hòa:
- Ừ, anh sẽ chụp đàm cưới hai em, nhưng ngày mai, Hòa lên cửa hàng đăng ký. Đáng ra là phân công một ai đó trong cửa hàng, nhưng em cứ nói lá muốn anh Sinh chụp hình nhé.
Ngày mai, Hòa đến cửa hàng rồi ngao ngán trở về nhà tôi, kề lại chuyện cửa hàng buộc phải xem giấy Đăng ký kết hôn của hai người, đăng ký chụp bao nhiêu tấm, đóng tiền cọc 2/3 cho cửa hàng và cuối cùng là đơn xin tổ chức làm đám cưới tại nhà có tổ. thôn xác nhận !
Hòa là dân chuyên khai thác gỗ chui. Quanh năm sống trong rừng, khi nào có gỗ thì chuyển trong đêm về Phan Rang, mướn xe chui, đi thẳng vào Sài Gòn, Nha Trang…Cứ đến cơ quan, gặp người của cơ quan là dị ứng.
- Chụp hình đám cưới mà hỏi em chụp bao nhiêu kiểu! ai biết! Anh coi lo cái vụ đó dùm em, anh cứ chụp thoải mái, một đời một lần mà…
Tôi cười nói với Hòa:
- Ừ, thôi đễ lát nữa anh lên nói lại với cửa hàng…
Hòa móc ví, lấy hai tờ máy cày màu xanh 50 đồng ( Hồi này thường gọi là hai mươi lăm ngàn) đưa cho tôi:
- Anh cầm một trăm, nếu có cần đóng tiền gì anh đóng cho em…
Tôi đứng dậy nhét tiền lại vào túi áo Hòa:
- Thôi khỏi, anh đăng ký dùm thì đâu phải đóng tiền trước, chụp xong thanh toán luôn.            
                                                           oOo

Hòa chào chúng tôi rồi về, dân khai thác gỗ lậu lúc nào cũng nhiều tiền, nghề này nguy hiểm và bấp bênh, có gan liều lĩnh mới dám làm, cũng không ít kẻ lên voi nhưng sau một lần bị bắt thì sạt nghiệp, may thì thoát tù nhưng nợ nần…còn nếu tù thì cũng vài năm …Nhưng thu nhập thì cao nhất trong các nghề!
Chiều tôi lên cửa hàng, trách các cô kế toán và thủ quỷ sao khó khăn làm chi cho khách hàng sợ. sau họ không đến…
- Thì hồi giờ vậy mà anh Sinh, họp khi nào cũng phê bình tụi em, lỡ có người làm đám cưới chui, không xin phép địa phương, bên công an họ báo lại tụi em lãnh đủ sao?!
- Ai lại đi đám cưới chui?
- Có anh, nhiều người không có hộ khẩu, hay hộ khẩu nơi khác đến đây lấy vợ. Xã đâu có cho đăng ký…phải làm chui.
- Thôi, đám cưới này ở gấn nhà anh, đễ anh chụp. không sao đâu.
Thu, kế toán cửa hàng, nhìn Vân thủ quỷ rồi ngập ngừng:
- Anh Sinh, Hay là anh khỏi bào cáo với anh Mượn cửa hàng trưởng. cứ lấy máy đèn đi chụp rồi nộp chừng hai chục kiểu cho có thôi, còn bao nhiêu anh lấy mà sống chừ có vợ rồi mà dính hoài cái cửa hàng này thì chết đói! Bọn em con gái, ở nhà cũng buồn, lên ngồi chơi rồi về ăn cơm nhà, có lương hay không lương gì cha mẹ cũng nuôi…Anh Mượn làm hay không làm cũng có tiêu chuẩn gạo, lương… vì biên chế công nhân viên. Bọn em không nói thì anh Mượn và phòng chẵng biết gì!
- Lỡ Mượn nó ghé lại cửa hàng rồi thấy máy đèn thiếu thì sao?
- Cả tháng chưa ghé một lần anh lo gì, hơn nữa là mình cũng báo cáo chụp đám cưới được hai chục kiểu mà!
Nhắc dến máy và đèn ở cửa hàng, tôi ngao ngán, nay bị đổi, mai bị ông này xin, mốt bị ông nọ mượn nên chỉ còn ba cái máy không ra gì, ống kính halo, cho ra hình nhờ nhờ, không dám chụp ngược sáng dù là ánh sáng cửa sổ!
Toàn quan chức trên huyện mượn nên cửa hàng trưởng chẵng dàm từ chối!
Hôm đó tôi về nhà, phân vân với đề nghị của Thu. Chụp đám cưới của Hòa không báo cáo, xem như chui. Nhưng nếu tôi có máy ảnh, không dùng máy của cửa hàng thì yên tâm hơn vì chất lượng hình ảnh nhất dịnh phải khác. Cha chung không ai khóc nên máy móc cửa hàng từ lâu đã không ra gì, làm sao tạo được uy tín với khách hàng!
Mua máy thì ngoài tầm tay của vợ chồng tôi, nợ đám cưới chưa trả xong!Tôi nghĩ tới bộ máy đèn cho cháu, nếu còn thì cũng đỡ!
Chiều hôm sau tôi dến nhà một người bạn, cũng là Giáo viên, từng làm chụp hình kiếm thêm thu nhập trước cải tạo nhiếp ảnh. Dự tính lá hỏi mượn một cái máy. Ánh, tên người bạn, vui vẽ:
- Mình còn tới hai máy, một máy Canon và một máy Yashica. Ông thích cái nào mình cho ông mượn nhưng đừng cho ai biết là của mình, cứ nói đại là mới mua…
- Ừ, Khùng hay sao mà nói của Ánh!
Tôi mừng lắm, Ánh nói là nếu cần thì cho mượn đèn flass luôn, nhưng đèn nảy hơi bất tiện là phải cắm điện, có kèm thêm cuộn dây 20m. Chụp gì ngoài 20m thì không xài đèn được!
Tôi nghĩ đến những cái đèn xài bình acccu và pin của cửa hàng, dù sao cũng tiện hơn đèn xài diện như của Ánh!
Tôi cảm ơn Ánh rồi mượn cài máy Yashica, máy này chỉ một tốc độ là 125s Khẩu độ tối đa có thể mở ống kình đến 1.4, được cái là Ống kính loại máy này rất nét, sắc và chi tiết, nhưng khi về nhà tôi rất lo vì với những cái flass hiện cửa hàng đang có, nếu máy mở thêm được tốc độ chậm hơn 125, 60 hoặc 30s thì tốt hơn, đèn rất yếu!
Một nhóm học sinh của Lam đến chơi, thấy tôi đang cầm máy ảnh, một bé gái nói:
- Ông ngoại em có một cái máy ảnh của Mỹ, hồi ông làm sở Mỹ còn lại, hiên nay không dùng nên ông ngoại muốn bán, mà hình như nó bị hư, cậu em nói bấm không được!
Tôi hỏi bé có nhớ tên cái máy không, bé không nhớ! Tôi doán chừng là máy Canon QL 17. dân thợ ảnh gọi đùa là Quốc Lộ 17, loại máy này còn nhiều giữa dân trước đây làm sở Mỹ, máy này có một cái khóa nằm ngay nút bấm, lắc qua là mở, lắc lại là khóa như khóa an toàn của súng, Tôi nghĩ, nếu mua một cái máy, khi chụp hình, dù là chui, cũng hay hơn là cứ mỗi lần chụp phải đi mượn, Lỡ mất mát hư hỏng rất phiền, có đều tiền đâu mà mua đây!!!
Đêm đó tôi nằm cứ tơ tưởng đến cái Quốc Lộ mặc dù chưa thấy mặt mũi nó thế nào! Thấy tôi trằn trọc không ngủ, cứ dậy hút thuốc hoài, Lam hỏi:
- Sao vậy, có chuyện gì trên cửa hàng à?
- Không, anh muốn mua cái máy ảnh để làm kiếm tiền phụ với lương của em, mà không biết xoay đâu cho ra tiền! Hôm qua, bé gì học trò em nói là ông ngoại nó có cái máy ảnh muốn bán, nếu bàn thì theo anh cũng rẽ thôi vì nó đang bị bấm không được, xem như hư!
- Vậy mua về làm sao chụp?
- Anh đoán là nó không hư mà bị khóa, mai anh qua coi lại, nếu quả thực vậy, ống kính còn trong, anh hỏi rồi xoay tiền sau!
Sáng ra, tôi ngồi cùng Lam uống trà mà trong đầu không quên được cái máy ảnh. Vội vàng đạp xe qua nhà bé gái học trò của Lam. Ông ngoại bé ngạc nhiên.
- Chào Thầy, Thầy ghé chơi hay có việc chi không?
Từ ngày lập gia đình cùng Lam, tôi được học sinh và một số phụ huynh gọi bằng thầy!
- Dạ, chào chú. Con nghe chú có cài máy ảnh muốn bán phải không chú?
- Nó hư rồi thầy ơi, tụi nhỏ nó làm xe kéo quanh xóm, không biết đâu rồi..
Ông vào trong kiếm một lát rồi đem ra, tôi đoàn dúng, cái Canon QL 17. Tôi cười mở khóa rồi bấm, lên phim bấm mấy lần:
- Không phải hư mà nó bị khóa chú ạ, nó khóa chỗ này nẻ…
Tôi nhìn ống kính, trong và xanh lớp màu cản quang,  mừng lắm:
- Chú đính bán bao nhiêu vậy?
- Tôi tính đi sửa lại, lâu lâu chụp cho mấy cháu…Thầy cần thì thôi tôi bàn cho thầy, một chỉ đó thầy !
Tôi hơi choáng, dúng già trị nó còn nguyên xi thì cũng hơn một chỉ, nhưng đằng này cháu ông ấy đã làm xe, kéo lê la khắp nơi mà bàn một chỉ là quá cao, tôi cười nói với ông:
- Đúng ra nó cũng tới một chỉ hoặc hơn, nhưng còn mới kia chú ạ.
- Vậy thầy tình bao nhiêu?
- Chú đễ lại cho con năm phân thôi nghe, hai mươi lăm ngàn là được rồi chú.
- Tôi đễ cho thầy đó.
- Nhưng chú cho con chụp mấy kiểu thử máy, rồi gởi lại cho chú, nếu hình tốt, mai con ghé lại đưa tiền, lấy máy.
- Cũng được, thầy chụp đi.
Tôi lấy trong túi ra một đoạn phim, ráp vào máy, bấm ông ấy mấy kiểu, rồi ra ngõ chụp mấy cháu nhỏ đang chơi đùa gần đó, tôi thử chụp xóa phông cành me, chụp ngược sáng một em bé…rồi quay phim lại, trả mày, đạp xe lên cửa hàng, vào phòng tối tráng phim. Trong lúc chờ phim khô, tôi rũ hai cô bé đi uống nước mía. Tôi nói với hai cô bé là minh sẽ chụp chui như góp ý của hai cô:
- Anh dự định mua một cài máy, chụp lai rai kiếm tiền như ý của Thu…mấy em giúp anh nghe, khi nào anh cần thì cho anh mượn đèn, mượn phòng tối của cửa hàng làm hình cho khách…Lâu lâu mình ăn chè, được chưa?
 Cả hai cùng vui vẽ, hai cô đều con nhà khá giả, nếu không nói là giàu, rất thoải mái…với đề nghị của tôi. Những tấm hình rọi ra khá đẹp, tôi hài lòng nhưng bắt đầu nghĩ đến chuyện khó khăn nhất: xoay tiền !!!
                                           oOo
Lam cũng lo lắng như tôi; thầy không có cách nào mượn ai, tôi nói:
- Hay là anh nói với ông ấy bàn thiếu cho mình, qua tết mình thanh toán?!
- Ai lại vậy, cháu ông ấy là học trò em, họ nghĩ cô giáo lợi dụng, này nọ phiền lắm. anh biết bà Linh không?
- Bà Linh nào?
- Bà Linh đi buôn thuốc lá ngoài Quảng Ngãi vào bán sỉ lại cho mấy bà ở chợ này đó, bà ấy có cho cầm đồ lấy lãi!
Tôi tròn mắt nhìn Lam:
- Mình có tài sản gì mà cầm?
- Hai chiếc xe đạp, cầm một chiếc, lấy tiền trả tiền máy ảnh, còn một chiếc anh đi làm, em đi dạy thì đi bộ cũng được…Gần mà, qua tết mình chuộc lại!
Đám cưới xong, chúng tôi có hai chiếc xe đạp là tài sản, ngoài ra không có thêm gì!
Tôi ngẫm nghĩ, nói là qua tết chứ thực ra, nếu suôn sẻ thì chỉ cần đàm cưới của Hòa là đủ số tiền đó. Thời này chụp hình đen trắng rất có lãi. Giá mà hôm trước, tôi cầm 100 đồng tiền của Hòa đưa thì bây giờ đỡ tính toán!
Tôi và Lam đi cầm chiếc xe, nhưng tôi không cho Lam vào nhà bà Linh mà ghé nhà bà ngoại, đợi tôi. Người ta cầm vàng hay những gì quý giá, tôi thì cầm chiếc xe cũ nên rất ngại bà ấy không cầm!
May là suôn sẻ cả, Tôi cầm ba mươi ngàn chứ không phải chỉ hai lăm ngàn, còn mua hai lon phim orwo và 4 viên pin cho đèn nữa…
Sáng hôm sau tôi đạp xe về Phan Rang mua phim và pin, đoạn đường 34 km, di, về là 68 km vẫn không quá xa đối với tôi thời đó!
                                             oOo
Ngày làm phép Hòa đến, tối hôm đó tôi cùng đến nhà thờ với đôi hôn phối. Lam va  mẹ Lam cũng đi lễ. Tôi đã chụp mấy đám cưới cho cửa hàng, nhưng lần này, tôi run thật sự…
Tôi dặn đôi hôn phối” “khi đọc sách thánh xong thì nói to: Đó là lời Chúa, xong là ngậm miệng, đứng vậy, lúc này tôi mới chụp. Khi dâng bành rượu cũng nhìn Linh mục, khi chúc bình an cho nhau thì quay hẳn người vào nhau rồi cùng cúi đầu…”
Những cái xui của nghề này thường ở những dều không ngờ! Tôi kỷ càng thử máy, đèn từ trước, nhưng rồi vẫn bị khốn khổ vì cái đèn flass! Tôi tránh cái đèn dùng bình accu của cửa hàng, chọn cài đèn 4 viên pin đại cho gọn, nhưng…ngay khi đọc sách thánh, lúc mà mọi con mắt đều hướng vào cô dâu và chú rễ, xui xẻo xảy ra! Tôi chụp Hòa với bố cục ngang, tốt! đến cô dâu, có voan dài. hơn nữa phải khác bố cục nên tôi đễ máy dọc, khung hình đứng, đèn không nhá sáng! tôi lên phim thật nhanh, chụp lại vẫn không nhá! Tiếng xì xào nỗi lên ở dưới, cô dâu chờ tôi bầm ba lần không được, phải xuống chứ không thể đứng chờ hoài…Tôi chạy nhanh ra ngoài lên phim bấm mầy lần thì ác thay vẫn nhá đèn, bấm lại mấy lần cho chắc ăn, tôi gồng mình, vào lại, tự trấn an: nếu chỉ một tấm đọc sách thánh thì không sao, sau lễ vẫn có thể lên dứng chụp lại được! Trong lòng lo âu, vì không hiểu được nguyên nhân nên càng hồi hộp hơn.
Hồi đó, thợ chụp hình ở vùng quê tôi còn hiếm, có thể nói làm nghê này rất  oai, Trang trọng nhất là những lúc chụp lễ làm phép cưới. hôm nay lại có Lam va mẹ Lam cùng đi lễ, tôi biết họ cũng xót xa, pha với nỗi xấu hổ như tôi…Có lẽ cả hai đang cầu nguyện !
Buổi lễ vần diễn tiến, những kiểu chụp đếu nhà đèn, nhưng đến kiểu chúc bình an cho nhau, tôi lùi xa để lấy đôi hôn phối trong khung máy dọc, dèn lại không nhá! Tôi nhanh tay lên phim bấm lại vẫn không nhá! Nghi thức này chỉ diển ra trong 30 giây! Nhưng quan trọng và nếu không bị hư thì tấm hình rất đẹp! Tiếng xì xào lại nổi lên, lân này to hơn và có lẽ với nhiều từ ngữ tàn độc hơn!!!
Tôi cố gắng lắm mới giữ được bình tỉnh tiếp tục cho đến hết buổi lể, sau đò tôi bố trí chụp lai hai kiều hình không nhá đèn, cùng lúc trấn an đôi hôn phối, lúc này tôi mới phát hiện ra là do đèn quá nặng, khi để nghiêng máy, đèn kéo xuống làm chân máy không tiếp được với chân đèn ở thân máy, mất “ mối mát”!!!
Từ đó, suốt đàm cưới tôi không chụp dọc máy...Phim hư cũng nhiều, sáu cuộn phim 36mm, tôi chỉ ra được 160 kiểu ảnh!
Buồn nhất là câu nói thật lòng mà buồn tủi của mẹ Lam:
- Lần sau thằng Sinh chụp đàm cưới chắc mẹ không dám đi lễ nữa!!!
          Tôi không buồn vì câu nòi mà thương bà hơn vì lúc ấy bà quỳ trong đàm người dự lễ, mọi con mắt đổ dồn về phía bà và Lam: “Thằng rễ của bà Cầm đó, nó là chồng cô giáo Lam con bà ấy !!!
May là về sau tôi mua được đèn. Không lệ thuộc những cái flass nặng nề của cửa hàng! Tôi chụp hình chững chạc, tự tin và nhất là luôn vui vẽ…nên cũng đông khách!
          Giáng sinh và tết năm đó, không thông bào gì nhưng của hàng, phòng Văn Hóa Thông tin dường như thả lỏng, chụp hình tự do, những giáo viên lâu nay dấu kỷ máy, cũng đem ra chụp kiếm tiền…thế nhưng tụi tôi vẫn gọi đùa với nhau là chụp hình chui! Bởi chưa ai cấp phép hay thông báo gì vể khoản này, thợ chụp ảnh có thể bị bắt và tịch thu máy ảnh bất cứ lúc nào…

 Còn tiếp: Vui buồn đời thợ ảnh, phần VII:  Có đám tang nào buồn hơn!

                                                           Sài gòn, ngày  2 tháng 9 năm 2017.
                                                                  Trạch An-Trần Hữu Hội






-          
         





         

   













Thứ Ba, 15 tháng 8, 2017

BÙI GIÁNG VÀ NGƯỜI ĐẸP MỘT CON-Nguyễn Trọng Tạo








BÙI GIÁNG VÀ NGƯỜI ĐẸP MỘT CON

NGUYỄN TRỌNG TẠO

Bỏ trăng gió lại cho đời
Bỏ ngang ngửa sóng giữa lời hẹn hoa
Bỏ người yêu, bỏ bóng ma
Bỏ hình hài của tiên nga trên trời
Bây giờ riêng đối diện tôi
Còn hai con mắt khóc người một con
                               ( Bùi  Giáng )

CÒN HAI CON MẮT KHÓC NGƯỜI MỘT CON là câu thơ hay của Bùi Giáng trong bài “Mắt Buồn”, được Trịnh Công Sơn trích ra để làm nên bài hát CON MẮT CÒN LẠI nên càng được nhiều người biết tới. Từ lâu tôi và nhiều người hiểu “khóc người một con” cũng có nghĩa là còn con mắt kia không khóc hoặc để khóc cho người khác. Hiểu thế thấy nó độc đáo và hay.


Thu Trang, Bùi Giáng và Trịnh Công Sơn
Hôm nay đọc trên FB của “Nhà Văn Thụyvi” thì thấy bà “bật mí” một chi tiết bất ngờ: “người một con” lại là người phụ nữ đã có một con: “Lâu nay, ít người biết rằng thi sĩ Bùi Giáng viết câu thơ: “Còn hai con mắt khóc người một con” là viết cho Hoa hậu Thu Trang ( tên thật là Công thị Nghĩa, người đoạt giải Hoa Hậu đầu tiên, cũng là người bên kia nằm vùng với bí danh Tư Nghĩa )”. Và bà viết tiếp: “Bùi Giáng say mê Thu Trang khi hoa hậu đã có đứa con trai ngoại hôn với một người đàn ông có gia đình là đạo diễn Tống Ngọc Hạp, vào năm 1957 . Ý nghĩa “Còn hai con mắt” ở đây là hai mắt của Bùi Giáng và “khóc người một con ” là khóc Hoa hậu Thu Trang có một đứa con.
Hoa hậu Thu Trang còn là nàng thơ của Bùi Giáng trong nhiều bài thơ khác in ở tập Mưa nguồn xuất bản khoảng năm 1962”.
Đọc lại bài “Mắt Buồn” tôi mới giật mình thấy 1 câu thơ có 2 từ TRANG và THU, đó là câu “Ấn TRANG sử lịch THU triền miên trôi”. Điều này chứng tỏ Nhà Văn Thujyvi nói đúng.
Tôi có biết và có gặp bà Thu Trang cách nay gần 30 năm, lúc ấy bà từ Pháp về, và vẫn đẹp như một câu thơ trong bài thơ khác của Bùi Giáng: “Trời bên kia – nhan sắc ở bên này”.
Như vậy là Bùi Giáng đã khóc cả hai con mắt cho người đẹp đã một con. Và câu thơ CÒN HAI CON MẮT KHÓC NGƯỜI MỘT CON hiểu cách nào cũng thấy hay, nhưng giờ thì tôi thấy nó hình như hay hơn.
Cám ơn Nhà Văn Thụyvi, và mời bạn đọc lại bài thơ MẮT BUỒN của Bùi Giáng:
(Dặm khuya ngất tạnh mù khơi
NGUYỄN DU)
Bóng mây trời cũ hao mòn
Chiêm bao náo động riêng còn hai tay
Tấm thân với mảnh hình hài
Tấm thân thể với canh dài bão giông
Cá khe nước cõng lên đồng
Ruộng hoang mang khóc đêm mồng một Giêng
Tạ từ tháng Chạp quay nghiêng
Ấn trang sử lịch thu triền miên trôi
Bỏ trăng gió lại cho đời
Bỏ ngang ngửa sóng giữa lời hẹn hoa
Bỏ người yêu, bỏ bóng ma
Bỏ hình hài của tiên nga trên trời
Bây giờ riêng đối diện tôi
Còn hai con mắt khóc người một con.

Bùi Giáng.
Đọc thêm:
Đầu năm 1957, bà cùng đạo diễn Tống Ngọc Hạp mang theo bộ phim Lục Vân Tiên sang Nhật để làm hậu kỳ. Đồng thời, cũng là để tham gia Đại hội Điện ảnh châu Á đang được tổ chức tại đây.
Gần một tháng ở Nhật cùng với đạo diễn Tống Ngọc Hạp, lửa gần rơm lâu ngày cũng bén, giữa bà và đạo diễn nảy sinh tình cảm. Chuyện gì đến cũng đến, bà có mang.