Thứ Sáu, 20 tháng 1, 2017

Người khách cuối năm- Tuyên ngắn Trạch An-Trần Hữu Hôi.



Người khách cuối năm.
                             
                                                     *Trạch An- Trần Hữu Hội.




Từ ngày chị Tích, vơ anh qua đời vì tai nạn, ông anh vợ rời Việt Nam đến định cư ở Hoa Kỳ, Thuyết trở thành người thừa hưởng cái cơ ngơi gồm một căn nhà khá rộng và một khu đất mênh mông, cỏ mọc um tùm quanh năm bởi anh không  phải là người làm nông chuyên nghiệp! Thỉnh thoảng, anh thuê người làm cỏ, thường là trước tết âm lịch hàng năm,
Năm nay, những ngày giáp tết đã gần kề, anh khỏi làm vì hôm tháng mười một dương lịch, ngày lể các Thánh, anh đi thăm mộ vợ ở nghĩa trang về, thấy khu đất um tùm, nhớ đến hai ngôi mộ của người chủ trước, bán lại cho ông anh rồi biệt tăm ba năm năm nay… anh thuê người làm cỏ, vun nền, thắp nhang  cho ngôi mộ, anh cũng gởi lể cầu hồn cho họ dù không biết tên thánh là gì!
Ánh nắng đã tắt, trong cái chập choạng của buổi chiều, Thuyết rờn rợn người khi thấy một bóng người ngồi ủ rủ nơi mé trái hàng hiên.
Bốn năm nay, anh sống đơn độc, năm ngoái anh đón bà chị ruột đã lớn tuổi, cũng côi cút về ở cùng…
Nghe tiếng xe của anh, người lạ ngẩng đầu lên, nhìn anh gật đầu chào cùng lúc bà chị xuất hiện nơi cửa chính, cất giọng nói to, cách nói của người già nghễnh ngãng:
- Anh đây là chủ trước của khu đất, hai ngôi mộ là vợ và con của anh ấy!
Nghe vậy, Thuyết dựng xe đến bắt tay người đàn ông:
Cài tên của người khách thoáng qua trí nhớ của Thuyết, anh nhớ tới mớ giấy tờ sang nhượng đất mấy năm nay vẫn nằm trong tủ.
- Chào anh, anh là anh Hào? sao chị không mời anh vào nhà?! Anh đến lâu chưa?
- Cảm ơn anh, cũng mới thôi anh ạ.
- Anh đã ra thăm chị và cháu chưa?
- Tôi chờ anh về!
- Không biết anh có Đạo hay không, Lễ các Thánh vừa rồi tôi có gởi lể cầu hồn cho chị và cháu, nhưng không biết tên thánh là gì!
- Người lạ lại đưa tay bắt tay Thuyết, anh ta bóp mạnh:
- Tôi cũng Thiên Chúa Giáo. Cảm ơn anh lắm!
Là người theo đạo Thiên Chúa Giáo thuần thành. Nhưng Thuyết thắp nhang thường xuyên. Anh vào nhà lấy nhang rồi kéo tay người đàn ông cùng đi ra góc vườn. Người đàn ông quỳ sụp xuống nơi ngôi mộ lớn, khóc rấm rức. Thuyết cũng nghèn nghẹn nơi cổ, vợ anh cũng đã chết tức tưởi sáu năm nay, sau hơn mười ba năm chung sống thuận hòa hạnh phúc! Đứa con trai của Anh nay đã vào đại học.
Từ lâu rồi, không hề gặp người đàn ông này để đề nghị đưa hai nấm mộ ra nghĩa trang rồi xây cất tử tế. theo ý nguyện của bố vợ anh. Không biết gì về họ, ngoài cái tên Hào, nhưng nhìn người đàn ông gầy gò với những nếp nhăn khắc khổ trên gương mặt sạm đen, trong lòng anh dậy lên một mối cảm thương với anh ta.
Bóng tối phủ lên khu vườn, cảnh vật chìm trong cơn gió se lạnh của những ngày cuối đông. Người đàn ông đứng lên, lúng túng nhìn Thuyết ấp úng:
- Cảm ơn anh đã chăm cho mộ vợ và con tôi bấy lâu nay…
- Anh định đi đâu?
- Tôi tính đi tìm một người quen cũ  qua đêm, rồi mai thuê người đưa cô ấy và cháu ra nghĩa trang, mẹ tôi cũng chôn ở đó.
- Sao không ở lại đậy với tôi, từ lâu rồi tôi mong gặp anh!
Cả hai vào nhà, mâm cơm được bà chị dọn sẵn, Thuyết mời người lạ cùng ngồi vào bàn. Từ dạo sống như kẻ đốc thân, Thuyết có thói quen uống rượu vào buổi chiều, khi thì ở trường cùng với đồng nghiệp, khi thì một người bạn nào đó, nếu không thì bữa cơm tối anh cũng uống vài cốc, loại rượu trắng ngâm chuối hạt…
Anh mời người khách ngồi vào bàn, đơm cơm rồi rót rượu ra hai cái tách trà:
- Mời anh, từ khi bán lại ngôi nhà, chắc là anh đi làm ăn xa?
- Vâng, tôi lên Buôn Ma Thuột! Tôi đã có trước một đời vợ, cũng có một đứa con trai, chúng tôi chia tay nhau mười năm nay, cô ấy dành phần nuôi con rồi lên Buôn Ma Thuột làm ăn cúng người chồng mới. Hai ngôi mộ này là vợ và con thứ hai của tôi!
                                                       oOo
Tiếng người đàn ông trầm, buồn buồn kể lại chuyện của mình…Thuyết ngồi nghe trong yên lặng, anh nghỉ đến chặng đường người khách đã trải qua, dài như một cuộc khổ nạn!
Sau khi chia tay người vợ trước, tôi không còn nghĩ đến chuyên chắp nối thêm một lần nửa, bởi thấy rằng trong hôn nhân, với nhiều người lả nguồn hạnh phúc, nhưng với số phận của tôi thì hạnh phúc ấy thật mong manh!
Chỉ sau khi sinh đứa con hai năm, cô ấy bắt đầu ngoại tình với một cán bộ tài chính huyện, họ có chung một đường dây huê hụi lớn trong vùng, trên danh nghĩa làm ăn, họ gần gũi nhau cho đến khi tôi bắt gặp, ngay trong phòng ngủ ngôi nhà mình! Ngôi nhà đứng tên cô ấy nên tòa tịch biên sau khi họ bỏ trốn, tôi về ở với Mẹ, lô đất này là của bà ấy. Mẹ tôi mất một năm sau!
Sau khi ra tòa, nhận phần nuôi con, cô ấy và hắn, tên cán bộ tài chính bỏ trồn cúng với mấy tỷ tiền huê hụi và cả của nhà nước…làm khốn đốn nhiều người!
Ba năm trước, Tôi mới biết cô ấy đang ở Buôn Ma Thuột, đứa con trai của tôi và cô ấy phải vào tù vì dính vào một vụ cướp! Tôi tìm lên thăm con…Biết sự tình là trong đám thanh thiếu niên của vụ án, con tôi chưa đủ tuổi thành niên, nhưng muốn lo lót trước khi tòa xử, phải chạy một khoản tiên mả cô ấy không có hay không muốn bỏ ra, tôi phải trở về bán lô dất và căn nhà này…Nhưng rồi cũng không lo được cho đứa con thoát vòng tù tội! Tiền mất tật mang, nó ra tòa lãnh án bốn năm tù giam!
Cô ấy lại cùng chồng mới trốn đi lần nửa! Họ đã có với nhau hai đứa con…
Không đành bỏ con tù tội không ai thăm nuôi, tôi mua một đám dất nhỏ,  dựng một cái chòi…rôi hàng ngày đi làm thuê, vừa nuôi bản thân vừa dành dụm hàng tháng đi thăm con trong tù!
        Hào nâng cốc hớp một hớp rượu, anh mồi một điếu thuốc, đôi mắt như chìm vào những buồn đau của ký ức. Thuyết cũng nâng cốc, anh cạn ly rồi rót đầy lại hai cốc như chung chia nỗi buồn cùng khách. Gió đêm thổi qua khu vườn làm lao xao cây mãng cầu nơi cửa sổ gần bàn, Thuyết đứng lên đến đóng cửa sổ rồi đóng luôn cửa chính. Bầu trời đêm lưa thưa vài vì sao…như làm buồn thêm cái không khí của những đêm cuối năm. Ngồi lại bàn, Thuyết rụt rè hỏi Hào như sợ câu hỏi khơi thêm nỗi đau trong lòng người đàn ông bất hạnh:
- Anh gặp chị…đây lúc nào? Không biết gọi người vợ thứ hai, người nằm dưới ngôi mộ sau vườn thế nào, Thuyết ngần ngừ rồi gọi: chị…đây.
Hiểu ý Thuyết, Hào lại nhấp thêm ngụm rượu:
- Hân là em gái của Phú, một người bạn của tôi. Chúng tôi quen nhau từ khi cô ấy còn học cấp ba.  Hân thích Thơ và nhạc, thỉnh thoảng hỏi tôi về một nhà thơ nào đó của thời tiền chiến. Những bài thơ tôi nhớ được làm cô ấy thích thú. Cô ấy tất thích cái tâm trạng bồi hồi của cô gài trong “Mưa xuân” của Nguyễn Bình, thường lặng yên, chống cằm ngồi nghe tôi đọc những bài thơ: “ Thu xa” | Bên kia sông Đuống” của Hoàng Cầm, “Đôi mắt người Sơn Tây”, “Quán cên đường”… của Quamg Dũng…Tôi cũng biết đàn, chỉ chơi được chút ít để tự dàn, hát những bản nhạc yêu thích, cô ầy nghe hát, cảm nhận với tấm hồn lãng mạn trẻ trung của tuổi mới lớn… Cô ấy thích nghe tôi hát bản: “Hương xưa” của Cung Tiến, “Gợi giấc mơ xưa” cuả Lê Hoàng Long… Chúng tôi giống nhau về sở thích…Những bài thơ, bản nhạc nào tôi thích, Hân cũng thích…
 Hết cấp ba, Hân vào Đại Học ở Sài Gòn, Tình cảm của chúng tôi không phải là tình yêu mà chỉ là cảm mến nhau, Hân còn chưa trưởng thành đê nói đến tình yêu, cô ấy luôn tôn trọng tôi như một người anh, một người thấy có kiến thức cần thiết cho mình…Cô ấy còn có những ước mơ xa xôi của tuổi mới lớn, Vào Đại học là con đường thênh thang cô ấy mong mỏi lâu nay.
Chúng tôi chia tay nhau trong niềm hy vọng tương lai của Hân. Sài Gòn, nơi mà những cô bé mới lớn mong ước được sống cùng với đời sinh viên…Những tháng đầu, chúng tôi liên lạc nhiều, nhưng rồi cũng thưa dần khi cô ấy bắt đầu hòa nhập được với bạn bè và môi trường mới.
Tôi cũng quên dần cô ấy với những lo toan công việc thường ngày của một công nhân viên, Tôi bận rộn thường xuyên với những việc đo đạc, vẽ bản đồ và những cuốc nhậu tràn bờ…của một càn bộ địa chính…Tôi quen dần với những mối quan hệ nhiều toan tính trong giao tiếp thường ngày… làm cằn cỗi đi tâm hồn tôi. Rồi tôi lập gia đình…
Hân ra trường, Cô ấy làm việc cho một công ty nào đó ở trong ấy.
Lúc này, tôi không còn tâm trí nào để nghĩ đến ai. Vợ tôi xoay trong những cuộc làm ăn, hái ra rất nhiều tiền củng với những mối quan hệ không minh bạch! Với sự đồng lỏa của tay cán bộ tài chình, nhiều lần cô ấy lấy danh nghĩa của tôi để bán khống những lô đất trong thị trấn. Chuyện vở lỡ, tôi bị kỷ luật buộc thôi việc…
Trút bỏ tất cả, tôi mua một đám đất rừng. vừa trồng rừng vùa chăn nuôi…Cho đến khi chuyện ngoại tình của cô ấy vở lỡ…cùng với những vụ lường gạt huê hụi sau đó!
Tôi gặp lại Hân trong một buổi tiệc mừng tân gia của Phú ở thị xã.
Cô ấy cũng ê chề vì yêu rối lấy nhằm một anh chồng đã có gia đình. Biết được, cô ấy chia tay.
Phú thương em, Không an tâm khi để Hân sống đơn độc tại Sài gòn…gọi Hân về, mở một cơ sở Photocopy, đồng thời cho các cơ quan, công ty… trong thị xã thuê máy photocoppy cũ, giao cho nàng quản lý.
Niềm vui lẫn nỗi buồn gặp lại nhau trong hoàn cảnh cả hai đều thất bại trong hôn nhân. Tôi uống nhiều…
Khi tàn tiệc, Hân không cho tôi về một mình. Đoạn đường từ thị xã về đây ba mươi lăm cây số. Cô ấy chở tôi về rồi nhất định ờ lại đêm cùng tôi.
Sau đêm đó, Hạnh phúc mà chúng tôi cảm nhận được tử hai tâm hồn hòa cùng thể xác của nhau… cả hai chúng tôi đều tiếc nuối cho những tháng năm qua!!!
                                                             oOo
Chúng tôi nâng niu từng ngày niềm hạnh phúc muôn màng. Hai chúng tôi cùng mong mỏi một đứa con cho trọn vẹn hạnh phúc chồng vợ…Nàng mang thai sau một năm chung sống. Đứa con lớn dần, là con trai và đã được năm tháng!
Tôi không để cô ấy làm một việc gì, cực chẵng đã phải đi xe máy như đi chợ thì tôi chở đi…Khi tôi lo lắng ngăn ngừa tai họa từ hướng này thì bằng ngã khác, tai ương ấp đến với chúng tôi!
Năm đó cũng vào những ngày cuối năm, trước lể giáng sinh vài hôm, Trong một lần tắm, cô ấy bị ngã trong phòng tắm, bụng cố ấy dập vào bồn cầu…Tôi kinh hải nhìn cô ấy đớn đau trong máu và nước! Khi đến bệnh viện thị xã, thì cả cô ấy lẫn thai đều quá yếu. Buộc phải mổ đưa thai ra để chăm cho mẹ…
Với thai năm tháng tuổi, bênh viên không dủ đều kiên trợ tim, trợ thở cho chàu. Nửa giờ sau khi đưa ra khỏi tử cung, con chúng tôi ngưng thở!
Hân vẫn nằm trong phòng hồi sức! Một nữ y tá bồng cháu ra, trao cho tôi:
- Không thể cứu được cháu, chị vẩn còn hôn mê nhưng đã qua cơn nguy kịch. Anh đem cháu về rối sáng mai trờ lại!
Tôi gọi báo tin cho Phú rồi mượn bạn chiếc xe máy. Phú đến cùng em gái Hân ngay sau khi nghe điện. Trùm cháu trong một cái áo khoác, tôi cột hai tay áo ra sau cổ thành chiếc võng rồi trong đêm, chạy về nhà, Tôi chôn cháu trong vườn để sáng còn trở lại bệnh viên. Tôi vừa chạy xe vừa lầm rầm khấn cầu với cháu: Con ơi, con hãy cứu mẹ!
Vết mổ của Hân nhiễm trùng, tái đi tái lại cộng với lượng máu mất nhiều, Cô ấy kiệt sức rồi mất sau mười hai ngày nằm trong phòng hồi sức! Tôi đau đớn tột cùng. Đưa Hân về chôn bên con...
 Không lâu sau, chưa hồi tâm sau mất mát đau lòng này, tôi được tin con trai vướng vào vụ án!!!
                                                  oOo
Suốt đêm hôm ấy và mấy đêm sau nửa, Thuyết không ngủ được, anh trắn trọc với những khốn khổ mà Hào, người khách cuối năm kể lại. Bố vợ anh có ý tự nguyện giúp cho Hào một khoản tiền, đủ để xây cho ba ngôi mộ, luôn cả mộ mẹ của Hào.
Hôm xong xuôi, Hào nghẹn ngào ôm Thuyết, mếu máo những lời cảm ơn. Không lớn lao to tát, nhưng ba nấm mộ cũng khá khan trang. Hào trở lại Buôn Ma Thuột.
Chia tay nhau nơi bến xe, tấp nập người đi kẻ về vào những ngày cuối năm… dáng Hào đơn độc, bước đi liêu xiêu với cái túi xách trên vai. Thuyết cúi đầu quay về, lỏng trĩu nặng như mang theo nỗi bất hạnh của Hào.
Anh ngẩm nghĩ: Hạnh phúc của kiếp con người, bao giờ cũng mong manh ngắn ngủi, nhưng nỗi bất hạnh thì xem chừng như trùng trùng, vô tận!!!

                                                                           Sài gòn, 01/12/2016.
                                                                        Trạch An -Trần Hữu Hội
                                                     






















       






















Thứ Ba, 3 tháng 1, 2017

Chuyên của 42 năm về trước...

                                      Chuyện của 42 năm về trước....

                                                         Họa sỹ Phạm Văn Hang và Trần Hữu Hội

năm 1972. Quảng Trị quê tôi hoang tàn vì bom đạn. Người dân chúng tôi dắt dìu nhau tìm chốn dung thân…rời xa quê cha đất tổ.

Những đoàn dân di cư vào Nam tìm đất mới mưu sinh. Theo sự hướng dẩn của các Nhà Sư, các Linh Mục…Gia đình tôi theo một số bà con vào lập cư ở Sông Pha, Ninh Thuận. Dưới sự hướng dẩn của các Linh Mục, trong đó có Lm Đổ Bà Ái…Cha lấy hai chử đầu của hai tỉnh ghép vào nhau đặt tên cho khu định cư : Quảng Thuận. ( Quảng Trị - Ninh Thuận). Khu đinh cư nằm trên tuyến QL 14. nối Ninh Thuận với Đà Lạt. ( Khoảng Km 28 đến Km35.) Với tâm trạng ai ai cũng cánh cánh trong lòng là sẽ có ngày trở lại Quê Hương Quảng Trị…Ai ngờ rắng đây chính là quê hương thứ hai, qua hơn hai thế hệ tiếp nồi qua đi và sẽ còn mãi…Nhiều con dân đã nằm xuống nơi đây với mồ yên mả đep !

                             LM Đổ Bà Ái và một số thanh niên Quảng Thuận ngày nào
Riêng tôi, đã sống ở nơi này trọn 40 năm.(1973- 2013 ).Chỉ mới ba năm trước, tôi mới đưa gia đình vào Sài gòn định cư…
Những ngày mới đặt chân lên dất này, tôi cùng một số bạn bè. phần nhiều là Sinh Viên, Học Sinh lập nên một bút nhóm, lấy tên là: HỘI HŨU. Quy tụ bạn bè cùng yêu thơ văn… nơi vùng đất mới. Với các bạn: Phan Nguyên Trầm (Phạm Văn Vinh) Trầm Cung ( Huỳnh Do) Nguyễn Vinh Sơn, Nguyễn Thoại Ngôn ( Nguyễn Ngọc Hiến ) Nguyễn Hưỡng, Lê Viễn Tuân và Trạch An ( Trần Hữu Hội ).
(nhóm chúng tôi, sau năm 1975 một số rời quê định cư ở nước ngoài, một số làm ghề giáo, có anh Nguyễn Vinh Sơn vẫn đam mê nghệ thuật, trờ thành đạo diển ( Phim : Dất Phương Nam, Trăng nơi đáy giếng….) và tôi, còn cầm bút tham gia sinh hoạt vhnt cùng nhóm anh chị em trong nhóm: Quán Văn. Sài gòn.
Với sự trợ giúp của nhiều ân nhân, trong đó có Nhà văn: Trần Hữu Ngũ ( nhà in Roneo Nguyễn ở Phan Rang ) Họa sĩ: Phạm Văn Hạng. Giúp đỡ thiết kế, vẽ tranh bìa… Dĩ nhiên tất cả đều giúp không và tự nguyện! Chúng tôi Ra dược 3 số thì tháng 4/1975 đên. Chúng tôi gác những ước mơ văn chương, lao vào cuộc mưu sinh khốc liệt cùng cả nước!
Họa sĩ Phạm Văn Hạng vào thời gian này rất bận với những công trinh ở Sài Gòn, Đà Lạt…và tại nơi đất mới này, anh cũng bận rộn với công việc kiến trúc một ngôi giáo đường lớn, một khu vườn tượng dự tính sẽ là công viên trong tương lai.
Nhà tôi gần nhà anh Phạm Văn Hạng nhất, nên thường xuyên gặp gỡ anh, ngồi nghe anh nói, xem anh vẽ…Thức khuya cùng anh thì có thể nhưng dậy sớm để làm việc như anh thì chưa bao giờ, bởi anh luôn làm việc từ 03 giờ sáng ( Sau này, lần uống cà phê mới đây tại nhà anh, tôi hỏi anh thói quen ấy còn không? Anh xác nhận là vẫn còn, thường thì 04 giờ 30,hiện nay, anh ấy đang ở vào cái tuổi 75!!!.
Dã có duyên thì sẽ còn gặp…chuyện của 43năm sau:
Sinh hoạt cùng anh chị em trong nhóm Quán Văn từ năm 2013. chúng tôi thường có những buổi cà phê cùng nhau. Tôi biết anh Nguyên Minh, người đã đã hình thành và trao lại nhà in cho anh Trần Hữu Ngũ để vào sài gòn lập nên tờ Ý Thức, trước năm 1975.



Một hôm, nhà văn Trương Văn Dân gọi, báo tin cà phê sáng mai, anh cho biết có anh Hiếu Tân từ Vũng Tàu lên, anh Nguyên Minh, Hoàng Kim Oanh, Đặng Phú Phong về từ Hoa kỳ, Lê Viết Yên,Ngô Thị Mỹ Lệ, Phan Trường Nghị, Nguyễn ngọc Thơ,, Chị dkg Phùng Chí Thu và nhiều anh em trong nhóm QV sài gòn cùng cò mặt, đăc biệt có họa sĩ,điêu khắc gia Phạm Văn Hạng và nhà khoa khọc Nguyễn Đăng Hưng cũng sẽ tham dự.

Nhiều năm nay, tôi canh cánh trong lòng mong có ngày gặp lại anh Phạm Văn Hạng. Bởi trong những ngày loạn lạc 1975. tôi đã có một lần ghé nhà anh ở Quảng Thuận. Trong hoàng tàn, những tấm hình chụp lại các tác phẩm của anh vung vãi khắp nơi…Tôi nhặt lại được gần 20 tấm, vừa hội họa vừa diêu khắc.Từng ngồi xem anh vẽ tranh, nghe anh nói về hội họa… và cách làm việc không mệt mỏi trước giá vẽ trong những tháng ngày trước, Tôi trân quý những tấm hình này như những tác phẩm hội họa đich thực. tôi biết anh cũng sẽ trân quý những bức hình mà tôi còn lưu giữ được, nó là những đứa con tuy không còn nguyên vẹn hình hài nhưng là ký ức và những thao thức của anh. cha đẽ của những bức tranh ấy. Tôi đến cùng anh em, lặng lẽ trao cho anh Phạm Văn Hạng những tấm hình ấy…Không dấu được nỗi vui, anh vừa xem vừa gọi tên những đứa con: Ôi: Chạy Loạn, Bố cục, Tranh Hùng, Dáng Xuân, Vỏ Tướng…43 năm rồi!!! những tấm hình đã úa vàng nhưng những kỳ ức thì chắc chắn không vàng úa theo thời gian. 
Tôi gặp lại anh vài lần sau lần gặp ấy, những công trình tranh, tượng cuốn anh đi: nay Quảng Trị, mai Vũng Tàu mốt Dà Lạt chiếm hết thời gian của anh.
Những hôm vừa qua, phải vào nằm bệnh viện Thống nhất cấp cứu và diều trị sau cơn suy tim cấp. Con gái tôi giữ máy, báo tin là bác Phạm Văn Hạng có báo là sẽ đến thăm…Tôi không tin là anh ấy có thời gian…
Hai hôm nay xuất viện về nhà. Sáng nay, con gái tôi báo là phải ra đón anh ấy…Tôi nhìn đồng hồ: 7 giờ sáng. Với ai thì hơi sớm nhưng với anh PVH, thì giờ này đã là khá trưa so với lịch thời gian làm việc một ngày của anh.
Ngồi cùng nhau chừng 30 phút, Uống vội tách trà, Khích lệ vài câu,anh khen tôi vẫn còn thần sắc của kẻ chưa bị số phận gọi về, anh ôm tôi chúc mừng, chào để ra phi trường, lên Dà Lạt với công trình…đang dang dở!
Xin cảm ơn những anh chị em bạn viết, bạn văn, độc giả gần xa. Trên facebook… đã có những lời chúc, khích lệ tôi trong những ngày qua. Cảm ơn anh Phạm Văn Hạng. Bao năm rồi tôi vẫn cố học theo phong cách làm việc của anh…tuy chưa đạt đến được những gì ấp ủ ước mong, ( Lượng tác phẩm đồ sộ khắp nơi ) nhưng anh vẫn là một mẫu mực cho tôi luôn nhắc nhở mình phải làm việc hết mình cho những đam mê.. Trong những ngày cầm bút còn lại.
Sài gòn chúa nhật 11. 12. năm 2016
Trần Hữu Hội


Thứ Sáu, 9 tháng 12, 2016

Chỉ biết cười thôi !!!!


Chỉ biết cười thôi!!!

Phải chăng mọi Thập tự đều như nhau, nhưng kẻ mang nó lại có sức chịu đựng khác nhau…
Hôm nay, lại nhận được những lời chia sẻ chân tình, thân mến của thân hữu! Trong vòng sáu năm, những tai ương bệnh tật hay làm khó tôi, nhưng rồi cũng cứ cười và rất mừng vì còn cười được!
                                                  BV Hồng Đức, Gò Vấp

         NHà Văn Đặng Châu Long , với bùa hộ mênh tại bv Thống nhất. (Biểu chương Đức Mẹ Lộ Đức)

Nhớ lại nhiều đều, xãy ra với mình cũng như anh em của mình…Ai cũng có những nỗi khổ, những nỗi đau, những khốn khó trong đời…
Bên cạnh tôi, nhà văn Từ Sâm, 13 năm đi từ bệnh viên lớn đến bv nhỏ, từ có tiền đến hết tiền, bán dần những gì bán được…Thuốc Tây y, thuốc Đông y…đễ chữa bênh ung thư, và cuối cùng anh đã sống!
Ngày thôi nôi đứa con đầu lòng cách nay 30 năm. Tôi tìm mua cho cháu cuốn sách, tôi tình cờ tìm được cuốn ”Quy luật muôn đời” của nhà văn Nodar Dumbatzer: ("Con người ta cần ốm nặng ít nhất một lần trong đời. Như vậy sẽ có dịp phân tích và đánh giá lại toàn bộ quãng đường đã qua.." – (Batsana.)
Thân thể nằm bất động trên gường bệnh, bằng suy tưởng, hồi ức, bằng trò chuyện với 2 người bệnh cùng phòng là Đức Cha Iôram và bác thợ giày Bulika, Batsana tìm lời giải đáp cho những câu hỏi: Ta sinh ra đời để làm gì? Hạnh phúc là thế nào? Bản chất của cái Thiện là gì? )
Mấy ngày gần đây, anh Lê Viết Yên ( Việt Yên Lê) có đưa lên status tác phẩm này.
Tôi thì hai hôm nay nằm bệnh viện, (không nhớ là lần thú mấy trong vòng sáu năm) Cũng không thôi thao thức về mình, về tha nhân.
Hôm qua, tôi hơi thất vọng khi biết rằng bệnh “Tắc nghẽn phế quản mãn tinh- POCD” là bênh khó chữa lành, sẽ tái lại khi gặp một diều kiên như: Phấn hoa, lông thú, hóa chất, lạnh, khói bụi, khói thuốc lá...Và: “tỷ lệTử vong khá cao.”
Các bạn mới, là bệnh nhân lâu năm, tuổi cao có, tuổi trung niên có…18 năm mắc bệnh có, chín năm có, mới mắc có…Tôi là lính mới!
Mỗi năm trung bình họ cấp cứu ba lần…mỗi lần điều trị 15, 18 ngày…
Sau đó về làm việc nhè nhẹ, giữ gìn, tránh các nguyên nhân…
Chà, phiền toái thật, cứ tắc thở, chạy, hú vía…còn kịp. Rồi chữa…rồi cấp cứu…Thế này thì chán quá phải không các bạn.
Nhưng tôi cũng suy nghĩ lại, nếu khỏe mạnh hoàn toàn như một số người được hồng ân của Trên Cao thì không nói làm gì ( hiếm có). Còn biết bao bênh tật khác mà nếu mắc phải còn khổ hơn bênh COPD nhiều:
- Nếu ta mang bệnh suy thận. Hàng tuần phải đi chạy thận từ ba-bốn lần. tốn kém, đau đớn…Nếu không có ái đó hiến thận (Và ta có điều kiện kinh tế đễ ghép) thì xem như vô vọng!
- Bênh tai biến mạch máu não, nằm liệt hoặc sống thực vật chờ ngày chết.
- Những bênh thoái hóa cột sống, khớp gối…đau nhức thường xuyên hoặc những lúc trở trời..,
Ôi thôi, Thập giá nào mà không nặng. Chỉ có thái độ đón nhận, chịu đựng…sao cho nó trở nên bớt nặng nề trong kiếp con Người này mà thôi!
Chính Chúa Giê su, trong vườn cây dầu, trong đêm bị nộp cho quân dữ để chịu đóng đinh, còn phải toát mồ hôi máu, ngước mắt lên trời: “ Lạy Cha, nếu có thê, xin Cha cất chén đắng này. Nhừng không theo ý con…”
                                       ****
Có một câu chuyện mà có lẽ ai cũng biết, nhưng tôi vẫn kể lại: “ Một hôm, có anh kia vác một cây Thập giá đến với chúa Trời, vùa thở vùa trách móc:
- Cha ơi, sao cha cho con cái Thánh giá gì mà nặng quá thế này, cho con đổi cây khác đi Cha!
Chúa Trời nhẹ nhàng:
- Thế à con ta? Thôi thì còn đó đống Thánh Giá. Con lựa một cái nảo nhẹ nhất mà mang…
Anh kia vất vội cái Thánh Giá của mình vào đống…rồi lật, vác lên lượng sức…rồi ném xuống, vác lên ướm rất nhiều lần những cây Thánh giá.
Cuối cùng anh ta mừng rỡ :
- Có rồi Chúa ơi, cái này nhẹ, vừa sức con…Sao Chúa không cho con từ trước?
- Thế à, có nhẹ không con?
- Nhẹ mà.
- Ừ, thế thì con nhận lấy. Nhưng con xem lại là nó có phải là cái bấy lâu con đã mang không?
Anh kia nhìn lại. ủa sao quen quen…Chống hẵn xuống đất nhìn kỷ:  Đúng là cây mà mình đã mang bấy nay!
Con Người. Thượng đế tạo ra con Người khác con vật rất nhiều…Biết thương yêu, biết chịu đựng và nhất là mến yêu sự sống…
Tôi mang máng nhớ rằng trong tác phẩm nào đó nhà văn Saint Exupery. Đã cho nhân vật của mình nói, sau khi trở về từ tai nạn, máy bay rơi vào một cái khe, mà thổ dân nơi đây đều lắc đầu khi nhắc đếndói khát đến ăn hết đôi giày da:
“ …Những gì tôi đã làm, không có con vật nào làm được !”

                                   
                                                    ******

                                               Tháng 11/2016.
Viết sau 16 ngày nằm điều trị Suy tim cấp tai bênh viên Thống Nhất. SG.





Thứ Sáu, 11 tháng 11, 2016

Tôn giáo nào tốt nhất ( Bài sưu tầm)





TÔN-GIÁO NÀO TỐT NHẤT...?
Đây là một mẩu đối-thoại ngắn với Đức Đạt-Lai-Lạt-Ma, nhà Thần-học người Brazil, Leonardo Boff kể lại:
Tại một cuộc hội-thảo bàn tròn về “Tôn-giáo và tự-do” có Đức Đạt-Lai-Lạt-Ma và tôi cùng tham-dự. Lúc tạm nghỉ, tôi hỏi ngài vừa tinh-nghịch vừa tò-mò:
- “Thưa ngài, tôn-giáo nào tốt nhất? ”
Tôi nghĩ ngài sẽ nói: “Phật-giáo Tây-tạng” hoặc “Các tôn-giáo phương Đông, lâu đời hơn Ki-tô giáo nhiều”. Đức Đạt-Lai-Lạt-Ma trầm-ngâm giây lát, mỉm cười và nhìn vào mắt tôi… Điều này làm tôi ngạc-nhiên vì tôi biết đây là một câu hỏi ranh mãnh.
Ngài trả lời:
- “Tôn-giáo tốt nhất là tôn-giáo đưa anh đến gần Đấng tối-cao nhất. Là tôn-giáo biến anh thành con người tốt hơn”.
Để giấu sự bối-rối của tôi trước 1 câu trả-lời đầy khôn-ngoan như thế, tôi hỏi:
- “Cái gì làm tôi tốt hơn? ”
Ngài trả lời:
- “Tất cả những gì làm anh
- Biết thương-cảm hơn
- Biết theo lẽ-phải hơn
- Biết từ-bỏ hơn
- Biết dịu-dàng hơn
- Biết nhân-hậu hơn
- Có trách-nhiệm hơn
- Có đạo-đức hơn”.
- "Tôn-giáo nào biến anh thành như-vậy là tôn-giáo tốt nhất”.
-Tôi thinh-lặng giây lát, lòng đầy thán-phục, ngay cả bây giờ, khi nghĩ đến câu trả-lời đầy khôn-ngoan và khó phản-bác , Ngài tiếp :
- “Anh bạn tôi ơi! Tôi không quan-tâm đến tôn-giáo của anh hoặc anh có ngoan-đạo hay không . Điều thật-sự quan-trọng đối với tôi là cách cư-xử của anh đối-với người đồng-đẳng, gia-đình, công-việc, cộng-đồng và đối-với thế-giới .
Hãy nhớ rằng vũ-trụ dội lại hành-động và tư-tưởng của chúng ta . Quy-luật của hành-động (Action) và phản-ứng (Reaction) không chỉ dành riêng cho vật-lý . Nó cũng được áp-dụng cho tương-quan con người.
- Nếu tôi ở hiền, thì tôi gặp lành.
- Nếu tôi gieo gió, thì tôi gặt bão.
- Những gì ông bà nói với chúng ta là sự-thật thuần-túy . Chúng ta luôn nhận được những gì chúng ta làm cho người khác . Hạnh-phúc không phải là vấn đề số-mệnh . Đó là vấn-đề lựa-chọn.”
Cuối cùng ngài nói:
- “Hãy suy-tư cẩn-thận vì Tư-tưởng sẽ biến-thành Lời-nói,
- Hãy ăn-nói cẩn-thận vì Lời-nói sẽ biến-thành Hành-động,
- Hãy hành-xử cẩn-thận vì Hành-động sẽ biến-thành Thói-quen,
- Hãy chú-trọng Thói-quen vì chúng hình-thành Nhân-cách,
- Hãy chú-trọng Nhân-cách vì nó hình-thành Số-mệnh,
- Và Số-mệnh của anh sẽ là Cuộc-đời của anh.
-… và …
- "Không có tôn-giáo nào cao-trọng hơn Sự-Thật."
ST qua email.)


Thứ Sáu, 28 tháng 10, 2016

Cảm hứng nhân đạo của văn học tiễu trừ cái xấu, cái ác. ( Sưu tầm )



              
                                            * Sương Nguyệt Minh    

        
                                   Hình bìa " Tội ác và Hình Phat" Của Dostoievsky.

Có nhiều lúc tôi tự đặt câu hỏi: “Là nhà văn, phải làm gì có ý nghĩa bằng ngòi bút của mình?”. Là... sáng tác. Nhiệm vụ nhà văn là... sáng tác. Nhưng viết về cái gì, viết như thế nào, thật không dễ trả lời.
Nhà văn cũng là công dân, là con người bình thường trong xã hội. Nhà văn thấy kẻ trộm cắp trên xe bus có ngăn chặn không? Thấy bọn giang hồ trên vỉa hè thì đớn hèn chạy trốn hay can đảm hợp sức cùng mọi người truy bắt? Thấy kẻ hối lộ, tham nhũng... thì có khí phách vạch mặt chỉ tên? Thấy lối sống có phần xuống cấp, chỉ đứng nhìn thờ ơ hay lo lắng kiến nghị, góp phần xây dựng nhân cách con người tốt đẹp? Trách nhiệm công dân buộc nhà văn phải trả lời được các câu hỏi đó và chọn cho mình cách ứng xử phù hợp, hiệu quả nhất.

Còn nghĩa vụ nhà văn trước các vấn đề ấy như thế nào? Ngòi bút có dám đứng về “phe nước mắt” chống lại cái xấu, cái ác để bảo vệ những người lương thiện, những số phận yếu đuối không có khả năng phòng vệ không?

Lãnh tụ của nhân dân Ấn Độ Mahatma Gandhi nói rằng: “Đức hạnh là nền tảng của mọi thứ và chân lí là bản chất của mọi đức hạnh”. Một xã hội sẽ ra sao nếu con người không có đức hạnh và trong các mối quan hệ xã hội không lấy thước đo chân lí? Theo triết gia, nhà văn được giải thưởng Nobel Albert Camus thì: “Người không có đạo đức giống như con thú hoang bị thả rông vào thế giới”. Con người xã hội hay con người cá nhân, xét đến cùng cũng chỉ diễn ra theo hai xu hướng: hoặc là tiến tới văn minh vượt trội, hoặc là tha nhân tha hóa quay trở lại với bản năng hoang dã của loài thú. Con người đấu tranh để chống sự trở lại thời hồng hoang, chống thú hóa là quá trình diễn ra liên tục, không ngừng nghỉ. Trong đó, điều tiên quyết và quan trọng nhất là xây dựng được các bộ quy tắc đạo đức chuẩn mực để cái xấu, cái ác không có đất sinh sôi. Các nhà lãnh đạo quản lí sử dụng pháp luật, di sản văn hóa và các thiết chế văn hóa xây dựng đạo đức xã hội. Các gia đình vận dụng truyền thống quê hương, dòng họ, nếp nhà giáo dục các thành viên. Nhà trường ngoài việc dạy tri thức còn dạy môn luân lí (ngày xưa) và bây giờ là... giáo dục công dân. Nhà văn xây dựng nhân cách con người bằng... hình tượng nghệ thuật.

Nhà triết học khai sáng Jean-Jacques Rousseau nói rằng: “Ác quỷ nằm ấp ủ trong lồng ngực của kẻ khốn cùng”. Chó cùng cắn giậu, còn con người “bần cùng sinh đạo tặc”. Con người khi bị dồn đẩy đến chân tường tuyệt vọng thì cái xấu và cái ác xuất hiện, dù lúc ngày thường họ lành hiền, lương thiện. Cái xấu, cái ác do xã hội sinh ra và cũng do tự thân con người. Cái xấu, cái ác thời nào cũng có và chúng có sức sống dai dẳng như cỏ dại, diệt trừ không phải dễ. Lý Thông là một hình tượng về cái xấu gian manh, xảo trá. Mẹ con Cám là hình tượng của thói đố kị, ghen ghét đến nghiệt ngã tương tàn với ngay cả người thân trong gia đình. Người anh trong chuyện kể Cây khế lại đại diện cho sự tham lam như cái thùng không đáy... Các nhân vật trên đã trở thành “điển hình” trong văn học dân gian. Con người thời xa xưa không phải bất lực với cái xấu, cái ác đến mức phải cầu viện đến trời đánh chết Lý Thông và giáng xuống làm con bọ hung, mà đó chỉ là ước nguyện, mong muốn cái ác bị trừng trị và cảnh báo “ác giả ác báo”.

Motip cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác, giữa tốt đẹp và xấu xa cũng xuất hiện từ lâu trong đời sống nhân loại. Câu chuyện Lọ Lem hay Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn cũng là các bài học cảnh báo cái xấu, cái ác và răn dạy tránh xa, không làm điều xấu ác. Nhưng, viết về cái ác, cuộc đấu tranh chống cái ác với những dằn vặt ăn năn sám hối thì đỉnh cao phải thuộc về đại văn hào Dostoevsky cuối thế kỉ XIX. Có một thế giới tội ác trong lâu đài nghệ thuật Dostoevsky, nhưng cũng có một thế giới mĩ học hóa giải cái ác, tiễu trừ cái xấu cái ác, xây dựng nhân cách con người trong tác phẩm của ông. Anh em nhà Karamazov là sự nhiễu nhương, hỗn loạn của xã hội được khúc xạ vào câu chuyện gia đình tan rã, nơi cái ác, cái xấu xuất hiện ngay giữa người thân ruột thịt trong nhà. Fedor Pavlovic - ông bố trong gia đình Karamazov - vừa ranh mãnh, liều lĩnh, mánh khóe tiến thân làm giàu vừa keo kiệt, dữ dằn, đàng điếm biến nhà mình thành cái ổ truy hoan cùng các ả mèo mả gà đồng. Kẻ trụy lạc, trác táng như thế khiến người vợ đầu không sống nổi vì khinh bỉ chồng phải bỏ đi và người vợ sau hóa điên đến chết. Ông bố nhà Karamazov xấu xa vô đạo, vô thần quan niệm: “Ta cứ nghĩ, khi ta chết không thể nào quỷ lại không dùng móc câu lôi ta đi. Nhưng ta lại nghĩ: Móc ư? Chúng đào đâu ra móc. Làm bằng gì? Sắt ư? Thế thì rèn móc ở đâu? Ở địa ngục có xưởng rèn chắc?”. Con người đã vô đạo, vô thần và lí luận đơn giản thô thiển như vậy thì có thể làm tất cả mọi điều ác mà không sợ ác báo. Fedor Pavlovic cho vay nặng lãi, cướp đoạt đất của người nghèo bằng mọi thủ đoạn thâm hiểm, tranh giành gia sản và tranh đoạt tình yêu với con trai. Cha xấu xa và vô trách nhiệm thì con cũng không thể tốt. Con người bỉ ổi, băng hoại đạo đức như Fedor Pavlovic chính là nguyên nhân tích tụ hằn học, căm giận, lau xóa tình thương yêu dẫn đến xung đột âm thầm nghiệt ngã trong gia đình Karamazov và hậu quả là bi kịch con giết cha, con đi tù. Thế giới tội ác khủng khiếp, ghê rợn trong Tội ác và trừng phạt được Dostoevsky miêu tả trần trụi, nghiệt ngã. Raskolnikov đến nhà Alyona Ivanovna giàu nứt đố đổ vách và lạnh lùng cầm búa bổ vỡ đầu mụ để cướp tiền bạc. Mở két tiền xong, anh ta bắt gặp Elizabet, em gái mụ cầm đồ, liền vung búa hạ thủ luôn... Con người lạnh lùng, vô cảm song hành cùng cái ác. Thảm sát nối tiếp thảm sát!

Nữ nhà văn Emily Bronte viết Đồi gió hú không chỉ miêu tả câu chuyện tình dữ dội, ngang trái, mang tham vọng chiếm hữu đầy bi kịch giữa Catherine và Heathcliff mà còn ra thông điệp về cái ác sinh sôi trỗi dậy bởi cái ác, từ cái ác. Heathcliff vốn là đứa trẻ bị bỏ rơi được nuôi nấng ở “đồi gió hú” giữa vùng đồng cỏ hoang dã, nhưng bị xã hội, gia đình và cả số phận chống lại tình yêu của mình. Anh phát cuồng điên với cảm giác bị phản bội, trong đầu lúc nào cũng bừng bừng ngọn lửa ghen tuông, thù hận và hủy diệt, trả thù.
Thế giới cái xấu, cái ác phơi bày trần trụi trước mắt người đọc đến gai người lạnh gáy qua ngòi bút thần tình của các nhà văn chính là bản cáo trạng về tâm địa xấu xa đen tối của con người.
Nhà văn Maxim Gorky nói rằng: “Văn học là nhân học”. Nếu nói không quá thì văn học là môn dạy làm người. Người ta có thể học làm người qua văn học. Văn học làm giàu có, làm tốt đẹp đạo đức, tâm hồn con người như dòng sông lớn mang nặng phù sa bồi đắp làm màu mỡ tươi xanh châu thổ. Văn học không chỉ miêu tả cái xấu, cái ác để bạn đọc nhận diện, cảnh giác mà còn góp phần xây dựng nhân cách con người. Chỉ khi nào làm được điều này, tác giả mới làm tròn sứ mệnh nhà văn.
Nhà triết học Hegel nói rằng: “Giáo dục là nghệ thuật biến con người thành có đạo đức”. Tính giáo dục của văn học là tính cảnh báo, tính hướng thiện, tính xây dựng, chứ không chỉ miêu tả trần trụi cái ác, cái xấu rồi dừng lại. Dù người đọc bức bối, ngột ngạt bởi cái ác ươm mầm cái ác, cái ác hoành hành khiến tác giả có lúc bị nguyền rủa, lên án vì đã đẩy sự trả thù ghê rợn đến tận cùng nhưng Đồi gió hú vẫn là một tác phẩm có tính nhân văn cao cả. Khép lại tiểu thuyết, các hình ảnh về ông chủ mới của “đồi gió hú” - Heathcliff được chôn cạnh người tình xưa Catherine và đám cưới của Cathy với Hareton cùng chuyến viếng thăm ba ngôi mộ Catherine, Heathcliff và Edgar nằm cạnh nhau... là một thông điệp dùng yêu thương hóa giải hận thù được tác giả “cài cắm” một cách khéo léo.

Dù miêu tả cả một thế giới tội ác lạnh lùng, ghê rợn nhưng Dostoevsky vẫn “đặt” một nhân vật lương thiện là Aliosa trong tiểu thuyết Anh em nhà Karamazov. Gia đình Karamazov tan nát song vẫn còn Aliosa nhân hậu, cần mẫn với thiên chức người thầy giáo để dạy những yêu thương và hi vọng về một thế giới tốt đẹp, nhân ái hơn. Dostoevsky xây dựng nhân vật Aliosa thế này: “Đây có lẽ là người duy nhất trên thế gian mà nếu bỗng nhiên bị bỏ mặc một mình, không có chút tiền nong nào trong một thành phố lạ một triệu dân thì anh ta cũng không khốn đốn, không chết đói chết rét, bởi vì tức khắc sẽ có người cho ăn và thu xếp cho, mà nếu không ai thu xếp cho thì anh ta cũng sẽ tự thu xếp được ngay, chẳng phải gắng gỏi gì hết và cũng không một chút quỵ luỵ, còn người giúp anh ta không hề cảm thấy đó là gánh nặng, trái lại có lẽ còn coi đó là niềm thích thú”. Nhà văn đã xây dựng một Aliosa nhân hậu làm thiên sứ rao giảng vẻ đẹp của tình yêu và lòng nhân ái.

Viết về cái ác quá trần trụi mà không mang đến người đọc niềm hi vọng và niềm tin về lòng thương yêu sẽ phản tác dụng. Bằng cảm hứng nhân đạo, viết tiểu thuyết Tội ác và trừng phạt, Dostoevsky đã để cho Raskolnikov sống triền miên khổ sở trong nỗi dằn vặt, ân hận giày vò bản thân vì tội giết người cướp của. Anh ta luôn ăn năn nguyền rủa mình: “Ta là con sâu con bọ run rẩy hay ta có quyền lực?”. Nhân vật còn sám hối, thức tỉnh: “Ta đã giết không phải một con người, ta đã giết một nguyên lí”. Hình phạt ghê gớm của nhà văn dành cho nhân vật không phải là gông xiềng, hay cái giá treo cổ mà nỗi đau tiếc nuối làm điều ác giết người đồng thời cũng giết chết nhân phẩm của mình. Cuối cùng, ý nghĩa nhân đạo và cái thiện chiến thắng chính là hình ảnh Raskolnikov đến tòa tự thú, sau chín tháng sống dằn vặt, bất yên, khổ sở, giày vò.
 Văn học Việt Nam đã và đang viết về cái xấu, cái ác nhưng vẫn hướng thiện xây dựng nhân cách con người. Văn học dân gian không nói cái ác bị trừng trị bằng các khái niệm chung chung mà bằng các câu chuyện, bằng các chi tiết nghệ thuật ám ảnh. Lý Thông bị giáng thành con bọ hung sống chui nhủi trong đống phân. Mẹ con Cám lần lượt chết. Người anh tham lam trong Cây khế không chịu bỏ bớt vàng, nặng khiến cánh chim đại bàng không bay được và bị rơi xuống biển... Cái ác, cái xấu bị trừng trị như một hệ quả tất yếu. Truyện cổ tích thường hay được đọc từ thuở thơ dại. Những câu chuyện về thiện - ác ấy đọc một lần thì nhớ mãi, ám ảnh, không quên về sự được mất, phải trái, về sự tử tế, lương thiện và xấu xa, ác hiểm. Như mưa dầm thấm lâu, văn học dân gian đã góp phần xây dựng nhân cách con người tốt đẹp từ lúc nào đến chính mỗi người đọc cũng không hề biết.
Người viết văn chuyên nghiệp thời hiện đại không thể vô tình mà phải có ý thức thể hiện chức năng nhận thức và giáo dục trong tác phẩm thông qua hình tượng nghệ thuật. Người đọc văn sẽ học được cách làm người, học cái tốt, cái đẹp, cái chân thật và nhận thức cái xấu, cái ác một cách nhuần nhụy, tự nhiên thấm dần và cũng rút ra được kinh nghiệm, bài học hoàn thiện nhân cách. Ông Vũ Trọng Phụng sinh ra thằng cơ hội Xuân tóc đỏ, tên dâm ô trụy lạc Nghị Hách. Ông Nam Cao đẻ ra thằng lưu manh Chí Phèo, gã nham hiểm Bá Kiến... Để rồi qua các nhân vật xấu đó, người đọc nhận diện soi chiếu vào mình mà biết căm ghét, lên án, loại bỏ cái xấu, cái ác trong cuộc đời, hướng thiện và hoàn thiện mình.
 Một thời gian dài, văn học Việt Nam chìm sâu vào dòng cảm hứng viết về hiện thực đen tối, nghiệt ngã đầy rẫy cái xấu, cái ác trần trụi. Văn học nếu chỉ có thế thì vẫn chưa đủ. Xây dựng nhân cách con người qua văn học không chỉ viết về con người xấu, con người ác mà phải viết cả con người tốt. Nhưng có một sự thật là xây dựng nhân vật tốt bao giờ cũng là một thách đố với nhà văn. Những thằng dở người dở ngợm, những kẻ lưu manh như A.Q, Xuân tóc đỏ, Chí Phèo, Nghị Hách... hoặc nhân vật lạc thời, lỗi thời như Giang Minh Sài, lão Khúng... thì vẫn sống sờ sờ lừng lững trên từng trang sách. Song các nhân vật tốt rất khó đứng với thời gian, nếu có chăng thì rất ít ỏi... như Fantine Những người khốn khổ, như chị Dậu? Thách đố này, nhà văn phải đương đầu, phải dấn thân... viết về nhân vật thiện - tốt.
Văn học viết về cái xấu, cái ác, hay ủng hộ các tác giả viết về cái xấu, cái ác với cảm hứng nhân đạo cũng là hướng thiện, cũng là góp phần xây dựng nhân cách con người mới tốt đẹp

S.N.M


Thứ Tư, 12 tháng 10, 2016

Quán Văn với Tôi ( Bài viết nhân kỷ niệm Năm năm tập san VHNT Quán Văn và ra mắt số 40)


Quán Văn với Tôi.

·    Trạch An-Trần Hữu Hội.
         

                                                  Quán Văn với Tôi. 
  
Những ngày sau Giáng sinh năm 2010, tôi trở về nhà, bỏ lại cái chân phải tại Bệnh viện 115, Sài gòn. Do căn bệnh “Tắc động mạch chi”.
       Bằng hữu đến thăm, an ủi chân tình với mất mát xác thân, tôi không thể không  buồn trong lòng, nhưng vẫn cười, nói vui với mọi người: Còn sống thế này là may rồi!
       Vâng, trong kiếp người mong manh, tôi tin là có sự Rủi - May của số phận.
Mất đi một cái chân, nhưng tôi còn một cái đầu khá tỉnh táo, một tâm hồn luôn khao khát sống, khao khát hạnh phúc…Với tôi, vẫn là một hồng ân so với muôn trùng khổ đau của kiếp làm người trong cõi nhân sinh.
Cũng vào thời gian cuối năm, năm 2013. Tôi quyết định vào Sài gòn ở cùng các con đang học và làm việc ở đây. Rời bỏ vùng đất Ninh Sơn, Ninh Thuận, nơi mà tôi đã gắn bó hơn bốn mươi năm không là việc dễ làm. Từ cơ ngơi vật chất đến tình cảm tinh thần!
Nhưng rồi tất cả đều thuận tiện, tôi đón cái tết đầu tiên cùng con cái, lại có thêm cháu nội ngoại đã định cư ở Sài gòn từ trước cùng đến, nên cái tết thêm ấm cúng và vui vẽ!
Những ngày này, tôi luôn nhớ đến một người, đang chống chỏi với căn bênh ung thư, anh ấy biết là tôi đã vào Sài gòn, chúc mừng sự suôn sẽ trong việc bán và mua nhà, anh cũng chúc tôi sớm ổn định cuộc sống nơi thành phố này và hẹn gặp nhau khi có thể.
Tôi đã quen biết anh, đã tâm sự cùng nhau về bệnh tật, những câu thơ và tâm trạng trong phòng MRI, đã cùng chia vui với anh trong chuyến anh đi sang Pháp gặp gỡ thân tình bè bạn…qua email và điện thoại.
Tôi hy vọng gặp anh sớm, nhưng những ngày tết là ngày gia đình sum họp, tôi tôn trọng thời gian quý báu này của anh, không gọi cũng không email…
Tôi không ngờ trong thời gian này anh phải ra vào bệnh viện nhiều lần…Rồi cuối cùng, tôi biết tin anh đã ra đi qua trang Facebook của một người bạn sinh hoạt trong nhóm Quán Văn: Hoàng Kim Oanh.
Muộn màng, tôi đến cùng anh trong đêm tiễn biệt của thân hữu.
Anh Chu Trầm Nguyên Minh.(*) Chúng ta có duyên biết mà không có duyên gặp nhau, dù đã ở cận kề!
Tôi có bài dăng trên tập san VHNT Quán Văn số 15, số có chủ đề về Sông Dinh, con sông nhỏ hiền hòa của Phan Rang-Ninh Thuận. Bài do anh Chu Trầm Nguyên Minh chọn: “Rủi-May”.
Từ đó, tôi biết tên một số anh chị em, là cây bút thường xuyên của nhóm nhưng chưa hề gặp ai.
Đêm tiễn biệt, tôi đến thắp nhang trước linh cửu nhà thơ, tác giả “Lời tình buồn”. Tấm chân dung không lạ vì đã nhiều lần trông thấy anh, tập thơ anh tặng mấy năm trước cũng có hình…Trong khói nhang, tôi nói: Không muộn, cũng không mất đi…khi tôi mãi còn có anh trong lòng, phải không anh!
Đêm hôm ấy, tôi biết nhà văn Nguyên Minh, chủ biên Quán Văn. Hoàng Kim Oanh, Trương Văn Dân và Elena. Ngoài ra không biết ai trong rất đông bằng hữu đến tiễn anh.
Tôi xúc động không kìm được nước mắt, khi nhà văn Nguyên Minh đứng trước di ảnh của anh, chắp hai bàn tay, kẹp ở giữa tuyển tập: “Quán Văn và Chu Trầm Nguyên Minh” đầm đìa nước mắt lâm râm…(sau này tôi được biết, anh đã khấn cùng người bạn đời, người bạn văn thân thiết: Hãy phù hộ cho tôi ra được đến số QV 100, chúng ta gặp lại nhau!).
                                                   ****
Trong những nhu cầu mà con người luôn mong mỏi, có ước mơ được sống, được giao tiếp đổi trao, sẻ chia tình cảm, hạnh phúc khổ đau…cùng tha nhân. Minh chứng rõ ràng và đầy đủ về sự hiện hữu của con người trong cuộc nhân sinh, được phản chiếu từ tấm gương của tha nhân, bằng hữu.
Tôi có một gia đình, ấm êm, yên bình với những gì đơn sơ nhất, nhưng chưa đủ, tôi cần có bằng hữu, cần có tình thân chia sẻ những buồn vui…của đời thường.
Sài gòn, nơi định cư mới và cũng có thể sẽ là chồn nương thân đến cuối đời.
May mắn cho tôi, cái duyên quen biết anh Chu Trầm Nguyên Minh đưa tôi đến với nhóm vhnt Quán Văn. Tôi được đón nhận như một người bạn, một người anh em, thân tình ấm áp.
Tôi vẫn viết từ sau ngày bị cắt chân, gởi bài cho các trang web trong và ngoài nước…Và từ số 17, tôi đã tham dự thường xuyên các buổi ra mắt Quán Văn, dù có bài hay không.
Năm 2014. Tôi xuất bản một tuyển tập, gồm những truyện ngắn đã đăng với cái tên: “Hạt Mầm Trót Vay”. NXB Hội Nhà Văn.
       
 
     
                       

                                            Ra mắt “ Hạt Mầm Trót Vay”.

Trong đời mình, tôi chưa bao giờ hân hoan như ngày ra mắt tập truyện. Nhà văn Nguyên Minh, đã ưu ái đứng tên trên thư mời bằng hữu, bạn viết, bạn văn-thơ…một tuần trước ngày ra mắt. Tại quán Thủy Trúc công viên Lê Thị Riêng, quận 10. Rồi hôm đó, anh đã ân cần giới thiệu tôi và tập truyện ngắn đầu tay với mọi người.
Anh Đoàn Văn Khánh không nề hà làm MC cho cây bút không tên tuổi trên văn đàn: Trạch An-Trần Hữu Hội. Anh Đoàn Đình Thạch, cô Hoàng Kim Oanh, Hoài Huyền Thanh nêu cảm nhận, sẻ chia điều tâm đắc về những câu chuyện, trong tập truyện…nhà thơ Nguyễn An Bình từ Cần Thơ cũng lên tham dự, tình nguyện làm phó nháy cùng anh Đặng Châu Long. Nguyễn Công Thụ…Cho tôi có những tấm hình kỷ niệm vê sự kiện này!
Quán Văn có các anh chị nhiệt tình đến cùng tôi: Nhạc sĩ nguyễn Phú Yên, anh Vũ Trọng Quang, anh Từ Hoài Tấn, anh Nguyễn Miên Thảo, anh chị Trương Văn Dân-Elena, Thơ Mã Lam, Nguyễn Ngọc Thơ, Ngô Thị Mỹ Lệ… Nhạc sĩ Nguyễn Nhi cũng hát tặng những nhạc phẩm của anh cho ngày vui.
Nhóm cựu Hs Nguyễn Hoàng (Quảng Trị), BBT Hương Quê Nhà và rất nhiều bạn văn, thân hữu…tham dự. Tôi rất vui khi có một nhóm Sinh viên trường Đh HK/XHNV và cô bé Hoàng Thảo với chiếc xe lăn, biết tin, đã đến tặng hoa và sẻ chia  với tôi niềm hân hoan, hạnh phúc…
Tôi vẫn nhớ hoài mấy lời mở đầu của anh Đoàn Văn Khánh: “Trong cái rủi có cái may, trong cái mất có cái được. Trần Hữu Hội sau khi bị mất một chân, mới có thời gian cầm bút ghi lại những mảng đời rất thực mà đa số tác giả có dự phần, trong tập truyện “Hạt Mầm Trót Vay”.
Năm sau. 2015, nhà Xuất bản Chương Văn ở Hoa Kỳ cũng đã Xuất bản lại “Hạt Mầm Trót Vay” và phát hành trên mạng phân phối toàn cầu: Amazon.
               

                                 Bìa “Hạt Mâm Trót Vay”- Nhà XB Hội Nhà Văn..2014.
                         

                  Hình bìa “Hạt Mầm Trót Vay”. NXB ChươngVăn, Hoa kỳ 2015                                                      
                                                           ****
Quán Văn đã đi một đoạn đường Năm năm, (Tháng mười, 2011- tháng mười 2016) với 40 số. Vẫn với tôn chỉ là sân chơi của mọi người, của tất cả những ai yêu thích Văn Chương,

                         

                                          Ra mắt QV 38. “Bên sông Côn”
     Cà phê cùng GS Nguyễn Đăng Hưng, KTS, HS Phạm Văn Hạng, chủ biên Nguyên                                          Minh và thân hữu Quán Văn.

Gần ba năm tham dự những lần ra mắt đầy niềm vui. Tôi được khá nhiều trong những lần đó.
Gặp gỡ những cây bút đàn anh, có những người mà trước đây tôi ngưỡng mộ, không hề nghĩ là có một ngày gặp mặt, bắt tay thân tình với nhau như: Nhà văn Mang Viên Long; nhạc sĩ Nguyễn Phú Yên, Tôn Thất Lan; dịch giả, nhà thơ Thiếu Khanh, nhá Biên Kịch và phê bình phim Sâm Thương; Bác sĩ, nhà văn Đỗ Hồng Ngọc, nhà thơ Phạm Thiên Thư, Trần Dạ Lữ, Võ Chân Cữu, Võ Quê; Triệu Từ Truyền, nhà văn Kiệt Tấn, nhà phê bình Đặng Tiến…Các anh đã lớn tuổi nhưng vẫn năng động, sức sáng tác vẫn tràn đầy và nhất là rất chân tình với những người cầm bút muộn màng như tôi.
Tôi vẫn tin có sự Rủi-May trong cuộc đời, ít ra là với số phận của tôi!


              
                                                    Trạch An-Trần Hữu Hội
                                                  Sài Gòn, tháng 9, năm 2016.
      
                                 

    (*) Nhà thơ Chu Trầm Nguyên Minh. Tác giả bài thơ: " Lời tình buồn" Nhạc sĩ Vũ Thành An  phổ thành ca khúc cùng tên.                               













                       



>